Anlatım Bozuklukları
1 soruluk gerçek sınav dağılımı
Anlatım Bozuklukları konusu, Türkçe testleri içerisinde KPSS sınavlarında en çok belirleyici olan alanlardan biridir. Bu sayfada yer alan güncel sorular, çıkmış soru formatına uygun olarak uzman eğitmen kadromuz tarafından titizlikle hazırlanmıştır. Aşağıdaki konu anlatımlarını ve hap bilgileri okuduktan sonra sayfa altındaki konu testleriyle pratik yapabilir, KPSS sınav sayacı üzerinden hedefinize ne kadar kaldığını takip edebilir ve puan hesaplama motorumuz ile güncel performansınızı anında ölçebilirsiniz.
- Anlamsal Bozukluklar
- Yapısal Bozukluklar
Anlatım Bozuklukları
KPSS Türkçe anlatım bozuklukları konusunda bilinmesi gereken temel hap bilgiler.
1. Anlama Dayalı Anlatım Bozuklukları
- Anlama dayalı anlatım bozuklukları, cümlenin anlamında belirsizlik yaratan hatalardır.
- Bu tür bozukluklar, cümlede kim, ne, nerede, ne zaman gibi sorulara net cevap verilememesinden kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kitabı okudum.' (Hangi kitabı? Kim okudu? Ne zaman okudu? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Ahmet, dün akşam bu kitabı okudu.'
- Yanlış Örnek: 'Evden geldi.' (Kim geldi? Hangi evden? Ne zaman geldi? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Ayşe, okuldan eve geldi.'
- İpucu: Cümlede belirsizlik varsa, eksik bilgileri tamamlayarak net bir anlam oluşturun.
2. Gereksiz Ek ve Sözcük Kullanımı
- Gereksiz ek ve sözcük kullanımı, cümlede aynı anlamı veren sözcüklerin tekrar edilmesidir.
- Bu tür bozukluklar, cümlenin gereksiz yere uzamasına ve anlam karmaşasına neden olur.
- Yanlış Örnek: 'Kitabı okudum ve bitirdim.' (okudum = bitirdim, gereksiz tekrar)
- Doğru Örnek: 'Kitabı okudum.' veya 'Kitabı bitirdim.'
- Yanlış Örnek: 'Evden çıktım ve ayrıldım.' (çıktım = ayrıldım, gereksiz tekrar)
- Doğru Örnek: 'Evden çıktım.' veya 'Evden ayrıldım.'
- İpucu: Aynı anlama gelen sözcükleri tespit edin ve gereksiz olanları çıkarın.
3. Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanımı
- Çelişen sözcüklerin bir arada kullanımı, cümlede anlam çelişkisi yaratan hatalardır.
- Bu tür bozukluklar, birbirine zıt anlamlı sözcüklerin aynı cümlede kullanılmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kesinlikle belki gelecek.' (kesinlikle ≠ belki, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Kesinlikle gelecek.' veya 'Belki gelecek.'
- Yanlış Örnek: 'Mutlaka şüpheli bir durum.' (mutlaka ≠ şüpheli, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Mutlaka doğru bir durum.' veya 'Şüpheli bir durum.'
- İpucu: Zıt anlamlı sözcükleri tespit edin ve çelişki yaratmayacak şekilde düzenleyin.
4. Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
- Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması, sözcüğün doğru anlamı dışında kullanılmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, sözcüğün sözlük anlamı ile cümledeki kullanımı arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kitabı yaktım.' (yakmak = ateşe vermek, yanlış anlam)
- Doğru Örnek: 'Kitabı okudum.' veya 'Kitabı bitirdim.'
- Yanlış Örnek: 'Evi yıktım.' (yıkmak = yok etmek, yanlış anlam)
- Doğru Örnek: 'Evi temizledim.' veya 'Evi düzenledim.'
- İpucu: Sözcüğün gerçek anlamını düşünün ve cümledeki kullanımının doğru olup olmadığını kontrol edin.
5. Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması
- Sözcüğün yanlış yerde kullanılması, sözcüğün cümlede yanlış konumda bulunmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, sözcüğün hangi öğeyi nitelediğinin belirsiz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Sadece kitap okudum.' (sadece neyi niteliyor? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Sadece kitap okudum.' (sadece kitap) veya 'Kitap sadece okudum.' (sadece okudum)
- Yanlış Örnek: 'Çok güzel yazdı.' (çok neyi niteliyor? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Çok güzel yazdı.' (çok güzel) veya 'Güzel çok yazdı.' (çok yazdı)
- İpucu: Sözcüğün hangi öğeyi nitelediğini belirleyin ve doğru konuma yerleştirin.
6. Mantık Hataları
- Mantık hataları, cümlede mantıksal tutarsızlık yaratan hatalardır.
- Bu tür bozukluklar, genellemelerin aşırı kullanılması veya imkansız durumların ifade edilmesinden kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Tüm öğrenciler çalışkandır.' (imkansız - tümü çalışkan olamaz)
- Doğru Örnek: 'Çoğu öğrenci çalışkandır.' veya 'Bazı öğrenciler çalışkandır.'
- Yanlış Örnek: 'Hiç kimse gelmedi.' (çelişki - kimse = hiç kimse, aynı anlam)
- Doğru Örnek: 'Kimse gelmedi.' veya 'Hiç kimse gelmedi.' (birini kullanın)
- İpucu: Aşırı genellemelerden kaçının ve mantıklı olmayan ifadeleri tespit edin.
7. Özne-Yüklem Uyuşmazlığı
- Özne-yüklem uyuşmazlığı, özne ile yüklem arasında sayı, kişi uyumsuzluğudur.
- Bu tür bozukluklar, özne çoğulken yüklemin tekil olması veya tersi durumlardan kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Öğrenciler geldi.' (özne çoğul, yüklem tekil → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Öğrenciler geldiler.' (özne çoğul, yüklem çoğul)
- Yanlış Örnek: 'Kitaplar güzel.' (özne çoğul, yüklem tekil → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Kitaplar güzeller.' (özne çoğul, yüklem çoğul)
- İpucu: Özne ile yüklemin sayı ve kişi bakımından uyumlu olmasına dikkat edin.
8. Nesne-Yüklem Uyuşmazlığı
- Nesne-yüklem uyuşmazlığı, nesne ile yüklem arasında uyumsuzluk olmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, nesnenin yüklemin gerektirdiği durumla uyumsuz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kitabı yazdım.' (kitap yazılmaz, okunur → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Kitabı okudum.' veya 'Mektup yazdım.'
- Yanlış Örnek: 'Evi yedim.' (ev yenmez, temizlenir → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Evi temizledim.' veya 'Yemek yedim.'
- İpucu: Nesne ile yüklemin anlamca uyumlu olmasına dikkat edin.
9. Dolaylı Tümleç-Yüklem Uyuşmazlığı
- Dolaylı tümleç-yüklem uyuşmazlığı, dolaylı tümleç ile yüklem arasında uyumsuzluk olmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, dolaylı tümlecin yüklemin gerektirdiği yönle uyumsuz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Eve geldi.' (eve = yönelme, geldi = gelme → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Eve gitti.' (eve = yönelme, gitti = gitme) veya 'Evden geldi.' (evden = ayrılma, geldi = gelme)
- Yanlış Örnek: 'Okuldan gitti.' (okuldan = ayrılma, gitti = gitme → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Okula gitti.' (okula = yönelme, gitti = gitme) veya 'Okuldan geldi.' (okuldan = ayrılma, geldi = gelme)
- İpucu: Dolaylı tümlecin yönü (-e, -den) ile yüklemin anlamının uyumlu olmasına dikkat edin.
10. Zarf Tümleci-Yüklem Uyuşmazlığı
- Zarf tümleci-yüklem uyuşmazlığı, zarf tümleci ile yüklem arasında uyumsuzluk olmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, zarfın yüklemin anlamıyla çelişmesinden kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Sessiz konuştu.' (sessiz ≠ konuştu, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Sessiz durdu.' veya 'Yüksek sesle konuştu.'
- Yanlış Örnek: 'Yavaş koştu.' (yavaş ≠ koştu, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Yavaş yürüdü.' veya 'Hızlı koştu.'
- İpucu: Zarfın yüklemin anlamıyla uyumlu olmasına dikkat edin.
11. Edat Tümleci-Yüklem Uyuşmazlığı
- Edat tümleci-yüklem uyuşmazlığı, edat tümleci ile yüklem arasında uyumsuzluk olmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, edatın yüklemin anlamıyla uyumsuz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Senin için geldi.' (için = amaç, geldi = gelme → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Senin için çalıştı.' (için = amaç, çalıştı = çalışma) veya 'Seninle geldi.' (ile = birlikte, geldi = gelme)
- Yanlış Örnek: 'Senin gibi yazdı.' (gibi = benzerlik, yazdı = yazma → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Senin gibi güzel yazdı.' (gibi = benzerlik, güzel yazdı = güzel yazma)
- İpucu: Edatın anlamı ile yüklemin anlamının uyumlu olmasına dikkat edin.
12. Sıfat-İsim Uyuşmazlığı
- Sıfat-isim uyuşmazlığı, sıfat ile isim arasında uyumsuzluk olmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, sıfatın ismin özelliğiyle uyumsuz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Sıcak buz.' (sıcak ≠ buz, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Sıcak çay.' veya 'Soğuk buz.'
- Yanlış Örnek: 'Küçük dağ.' (küçük ≠ dağ, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Küçük tepe.' veya 'Büyük dağ.'
- İpucu: Sıfatın ismin özelliğiyle uyumlu olmasına dikkat edin.
13. Zamir-İsim Uyuşmazlığı
- Zamir-isim uyuşmazlığı, zamir ile isim arasında uyumsuzluk olmasıdır.
- Bu tür bozukluklar, zamirin ismin özelliğiyle uyumsuz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Bu kitap' (bu = yakın, kitap = uzak → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Bu kitap' (bu = yakın, kitap = yakın) veya 'Şu kitap' (şu = uzak, kitap = uzak)
- Yanlış Örnek: 'O ev' (o = uzak, ev = yakın → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Bu ev' (bu = yakın, ev = yakın) veya 'O ev' (o = uzak, ev = uzak)
- İpucu: Zamirin işaret ettiği mesafe ile ismin konumu uyumlu olmalıdır.
14. Fiilimsi-Yüklem Uyuşmazlığı
- Fiilimsi cümlede özne görevi üstlendiğinde yüklemle uyumlu olmalıdır.
- Fiilimsiden sonra gelen yüklemle kişi, kip veya anlam bakımından uyuşmazlık varsa fiilimsi-yüklem uyuşmazlığı oluşur.
- Yanlış Örnek: 'Koşmak insanı yorar, dikkat etmek gerekir.' (Özne 'koşmak', yüklem 'gerekir' → özne-yüklem uyumsuz).
- Doğru Örnek: 'Koşmak insanı yorar, dikkat etmek önemlidir.'
- Yanlış Örnek: 'Çalışmak çok önemlidir, herkes çalışmalıdır.' (İlk kısımda fiilimsi özne, ikinci kısımda farklı bir özne kullanılmış).
- Doğru Örnek: 'Çalışmak çok önemlidir, çalışmak başarı getirir.'
- İpucu: Fiilimsi cümlenin öznesiyse, yüklemin fiilimsiyi niteleyen/ona uygun bir isim yüklem olması gerekir.
15. Tümleç Eksikliği
- Tümleç eksikliği, cümlede gerekli tümlecin bulunmamasıdır.
- Bu tür bozukluklar, yüklemin gerektirdiği tümleçlerin eksik olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kitap okudum.' (neyi okudum? belirsiz - nesne eksik)
- Doğru Örnek: 'Bu kitabı okudum.' veya 'Kitabı okudum.'
- Yanlış Örnek: 'Evden geldi.' (kim geldi? belirsiz - özne eksik)
- Doğru Örnek: 'Ahmet evden geldi.' veya 'O evden geldi.'
- İpucu: Yüklemin gerektirdiği tümleçleri (özne, nesne, dolaylı tümleç) kontrol edin.
16. Tamlama Yanlışları
- Tamlama yanlışları, tamlamalarda yapılan hatalardır.
- Bu tür bozukluklar, tamlamanın yapısında veya anlamında hata olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kitap rafı' (belirsiz tamlama - hangi kitabın rafı?)
- Doğru Örnek: 'Kitabın rafı' (belirtili isim tamlaması) veya 'Bu kitabın rafı'
- Yanlış Örnek: 'Ev kapısı' (belirsiz tamlama - hangi evin kapısı?)
- Doğru Örnek: 'Evin kapısı' (belirtili isim tamlaması) veya 'Bu evin kapısı'
- İpucu: Tamlamanın belirli olması için gerekli ekleri kullanın.
17. Çatı Uyuşmazlığı
- Çatı uyuşmazlığı, fiil çatılarında yapılan hatalardır.
- Bu tür bozukluklar, fiilin etken/edilgen çatısı ile cümlenin yapısının uyumsuz olmasından kaynaklanır.
- Yanlış Örnek: 'Kitap okundu.' (edilgen çatı, ama özne var → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Kitap okundu.' (edilgen çatı, özne yok) veya 'Ahmet kitabı okudu.' (etken çatı, özne var)
- Yanlış Örnek: 'Ev temizlendi.' (edilgen çatı, ama özne var → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Ev temizlendi.' (edilgen çatı, özne yok) veya 'Ayşe evi temizledi.' (etken çatı, özne var)
- İpucu: Etken çatıda özne, edilgen çatıda özne olmamalıdır.
18. Anlatım Bozukluklarını Tespit Etme
- Anlatım bozukluklarını tespit etmek için cümleyi dikkatli okumak gerekir.
- Bu tür bozuklukları tespit etmek için cümlenin anlamını, yapısını ve öğelerini kontrol etmek gerekir.
- Yanlış Örnek: 'Kitabı okudum.' (dikkatli oku - neyi okudum? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Bu kitabı okudum.' (belirli nesne ile net anlam)
- Yanlış Örnek: 'Evden geldi.' (dikkatli oku - kim geldi? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Ahmet evden geldi.' (belirli özne ile net anlam)
- İpucu: Cümlede kim, ne, nerede, ne zaman sorularına net cevap verip veremediğini kontrol edin.
19. Anlatım Bozukluklarını Düzeltme
- Anlatım bozukluklarını düzeltmek için cümleyi yeniden yazmak gerekir.
- Bu tür bozuklukları düzeltmek için eksik öğeleri tamamlamak, gereksiz sözcükleri çıkarmak ve anlamı netleştirmek gerekir.
- Yanlış Örnek: 'Kitabı okudum.' (düzelt - neyi okudum? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Bu kitabı okudum.' (belirli nesne ile net anlam)
- Yanlış Örnek: 'Evden geldi.' (düzelt - kim geldi? belirsiz)
- Doğru Örnek: 'Ahmet evden geldi.' (belirli özne ile net anlam)
- İpucu: Eksik öğeleri tamamlayın, gereksiz sözcükleri çıkarın ve anlamı netleştirin.
20. KPSS'de Sık Çıkan Anlatım Bozuklukları
- KPSS'de anlatım bozuklukları konusunda özne-yüklem uyuşmazlığı, gereksiz sözcük kullanımı soruları çıkar.
- Bu tür sorularda özne-yüklem uyuşmazlığı, gereksiz sözcük kullanımı, çelişen sözcüklerin bir arada kullanımı sık görülür.
- Yanlış Örnek: 'Öğrenciler geldi.' (özne çoğul, yüklem tekil → uyuşmazlık)
- Doğru Örnek: 'Öğrenciler geldiler.' (özne çoğul, yüklem çoğul)
- Yanlış Örnek: 'Kesinlikle belki gelecek.' (kesinlikle ≠ belki, çelişki)
- Doğru Örnek: 'Kesinlikle gelecek.' veya 'Belki gelecek.'
- İpucu: Özne-yüklem uyumunu, gereksiz sözcükleri ve çelişkili ifadeleri kontrol edin.
Sınava Hazırlık Araçları
Sınav stratejinizi güçlendirmek için ücretsiz araçlarımızı keşfedin: