Osmanlı Kuruluş ve Yükselme

1. Osmanlı Devleti'nin kurucusu ve kuruluş yeri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

• A) Ertuğrul Gazi – Bursa
• B) Osman Bey – Söğüt ✓
• C) Orhan Bey – İznik
• D) Murat I – Edirne
• E) Osman Bey – Konya

Osmanlı Devleti, Osman Bey tarafından 1299'da Söğüt merkezli olarak kurulmuştur.

2. İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet'in aldığı unvan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yıldırım
• B) Gazi
• C) Kayser-i Rum ✓
• D) Hünkar
• E) Şah

Fatih, İstanbul'u fethettikten sonra 'Kayser-i Rum' unvanını almıştır; bu unvan Doğu Roma İmparatoru'nun mirasçısı anlamına gelir.

3. Osmanlı Devleti'nde 'devşirme sistemi' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi DOĞRUDUR?

• A) Müslüman Türk çocuklarından asker seçilmesi
• B) Hristiyan tebaa çocuklarının alınarak eğitilmesi ✓
• C) Yabancı ülkelerden satın alınan kölelerin orduya katılması
• D) Aşiret reislerinin oğullarının sarayda yetiştirilmesi
• E) Vergi ödeme karşılığında askerlik muafiyeti

Devşirme, Osmanlı'nın Hristiyan tebaa arasından çocuk alarak Müslüman Türk kimliğiyle yetiştirdiği ve kapıkulu ordusuna kattığı sistemdir.

4. Osmanlı'nın Balkanlara geçişini sağlayan ve bu süreçte önemli rol oynayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Niğbolu Savaşı (1396)
• B) Kosova Savaşı (1389)
• C) Varna Savaşı (1444)
• D) Çirmen Savaşı (1371) ✓
• E) Ankara Savaşı (1402)

Çirmen Savaşı (1371), Osmanlı'nın Balkanlarda kalıcı üstünlük kurduğu ilk büyük zaferdir.

5. Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi (1517) sonucunda Osmanlı'ya geçen en önemli sembolik kazanım nedir?

• A) Baharat yolunun kontrolü
• B) İslam dünyasında halifelik kurumu ✓
• C) Nil Nehri'nin kontrolü
• D) Kudüs'ün fethi
• E) Hint Okyanusu ticareti

Yavuz Sultan Selim Memlük Devleti'ni yıktıktan sonra Mekke ve Medine'nin hizmetini üstlenerek halifeliği Osmanlı'ya taşımıştır.

6. Kanuni Sultan Süleyman döneminde imzalanan ve Osmanlı'ya kapitülasyonlar tanınan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Karlofça Antlaşması
• B) Küçük Kaynarca Antlaşması
• C) Fransız Kapitülasyonları (1535) ✓
• D) Edirne Antlaşması
• E) Zitvatorok Antlaşması

1535'te Fransa ile imzalanan ticari ayrıcalıklar antlaşması, ilk kapitülasyonlar olarak bilinir. Başlangıçta siyasi bir denge aracıydı.

7. Osmanlı Devleti'nde 'tımar sistemi' ile aşağıdaki kavramlardan hangisi doğrudan ilişkilidir?

• A) Kapıkulu askerleri
• B) Eyalet sistemi ve sipahi ordusu ✓
• C) Devşirme uygulaması
• D) Yeniçeri ocağı
• E) Divan-ı Hümayun

Tımar sistemi, eyaletlerde belirli arazi gelirlerinin askerlik hizmetine karşılık sipahi adı verilen atlı askerlere verilmesiyle işleyen düzendir.

8. İstanbul'un fethinde kullanılan topların dökülmesinde katkı sağlayan Macar mühendis kimdir?

• A) Jan Hunyadi
• B) Urban ✓
• C) Sigismund
• D) Dracula
• E) Matthias Corvinus

Macar kökenli topçu mühendis Urban, Fatih Sultan Mehmet'in hizmetine girerek devasa topların dökülmesine katkıda bulunmuştur.

9. Osmanlı Devleti'nde 'divan-ı hümayun'un işlevi nedir?

• A) Yalnızca askeri kararlar almak
• B) Devlet işlerini görüşüp karara bağlayan yüksek yönetim kurulu ✓
• C) Dini fetva organı
• D) Vilayet meclisi
• E) Ticaret mahkemesi

Divan-ı Hümayun, sadrazam başkanlığında toplanan ve devletin siyasi, idari, hukuki ve mali sorunlarının tartışıldığı en yüksek yürütme organıdır.

10. Osmanlı'nın ilk başkenti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İstanbul
• B) Edirne
• C) Bursa ✓
• D) Söğüt
• E) İznik

Orhan Bey Bursa'yı 1326'da fethettikten sonra başkent Söğüt'ten Bursa'ya taşınmıştır; Bursa Osmanlı'nın ilk resmi başkentidir.

11. Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethinin Orta Çağ'ı sona erdirdiğinin göstergelerinden biri sayılır?

• A) Reform hareketlerinin başlaması
• B) Bizans İmparatorluğu'nun sona ermesi ✓
• C) Matbaanın icadı
• D) Haçlı Seferlerinin bitmesi
• E) Coğrafi keşiflerin başlaması

1453'te Bizans'ın yıkılması, Batı tarih yazımında Orta Çağ'ı bitiren simgesel olay olarak kabul edilir.

12. Osmanlı Devleti'nde şeyhülislamın temel görevi nedir?

• A) Ordu komutanlığı
• B) Fetva vermek ve dini hukuku denetlemek ✓
• C) Vergi toplamak
• D) Sadrazama vekâlet etmek
• E) Eyaletleri yönetmek

Şeyhülislam, İslam hukuku (fıkıh) konularında fetva veren ve din işlerinin en üst makamı olan görevlidir.

13. Osmanlı yükselme döneminde Avrupa'ya açılan en önemli kapı sayılan fetih aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İstanbul'un fethi (1453)
• B) Belgrad'ın fethi (1521) ✓
• C) Rodos'un fethi (1522)
• D) Mohaç Savaşı (1526)
• E) Preveze Deniz Savaşı (1538)

Belgrad'ın 1521'de Kanuni tarafından fethedilmesi, Orta Avrupa'ya açılan kapıyı aralamış ve Mohaç Savaşı'nın zeminini hazırlamıştır.

14. Aşağıdaki Osmanlı padişahlarından hangisi ilk kez 'sultan' unvanını kullanmıştır?

• A) Osman Bey
• B) Orhan Bey
• C) I. Murat ✓
• D) II. Murat
• E) Fatih Sultan Mehmet

I. Murat (Hüdavendigar), 'sultan' unvanını kullanan ilk Osmanlı hükümdarı olarak bilinir.

15. Osmanlı Devleti'nin kuruluş tarihi olarak kabul edilen yıl aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1281
• B) 1299 ✓
• C) 1302
• D) 1326
• E) 1354

Osmanlı Devleti'nin kuruluş tarihi geleneksel olarak 1299 kabul edilmektedir.