Paragrafta Anlam

1. "Kitap okumak, insana yalnızca bilgi kazandırmaz; aynı zamanda hayal gücünü geliştirir, empati kurma becerisini artırır ve farklı bakış açıları kazandırır. Bu yüzden kitap okuma alışkanlığı küçük yaşlardan itibaren desteklenmelidir." Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kitap okumak sadece bilgi kazandırır.
• B) Kitap okuma alışkanlığı erken yaşta kazandırılmalı, çünkü pek çok yönden katkı sağlar. ✓
• C) Hayal gücü sadece kitap okuyarak gelişir.
• D) Empati kurmak için kitap okumak şarttır.
• E) Çocuklar büyüdükçe kitap okumayı bırakır.

Parçada kitap okumanın bilgi, hayal gücü, empati ve bakış açısı kazandırma gibi birden fazla faydasından bahsedilmiş ve sonunda 'bu yüzden kitap okuma alışkanlığı küçük yaşlardan itibaren desteklenmelidir' denerek bu faydalar bir sonuca bağlanmıştır. Bu, parçanın tüm cümlelerini kapsayan ana düşüncedir. Diğer seçenekler parçanın sadece bir ayrıntısını ele alır veya parçada söylenmeyen bilgiler içerir.

2. "Bazı bilim insanları, teknolojinin hızla gelişmesinin insan ilişkilerini olumsuz etkilediğini savunur. Onlara göre insanlar artık yüz yüze iletişim yerine ekranlar aracılığıyla iletişim kurmayı tercih etmektedir. Diğer bazı bilim insanları ise teknolojinin insanları birbirine daha kolay erişebilir kıldığını, bu sayede uzaktaki dostlukların bile sürdürülebildiğini ileri sürer." Bu parçanın anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Öyküleme
• B) Betimleme
• C) Tartışma (karşılaştırmalı görüş sunma) ✓
• D) Kanıtlama
• E) Tanık gösterme

Parçada bir konu hakkında iki farklı görüş ('bazı bilim insanları' ve 'diğer bazı bilim insanları') karşılıklı olarak sunulmuş, biri teknolojinin olumsuz, diğeri olumlu etkilerini savunmuştur. Bu, bir konuda farklı/karşıt görüşlerin bir arada ele alındığı tartışma ve karşılaştırma temelli bir anlatım tekniğidir. Parçada bir olay örgüsü (öyküleme) veya beş duyuya hitap eden tasvir (betimleme) yoktur.

3. "Doğa yürüyüşleri, insanı şehrin gürültüsünden uzaklaştırarak hem bedenen hem de ruhen dinlendirir. Yeşillikler arasında yürümek kan basıncını düşürür, stres hormonlarını azaltır. ---- Bu nedenle haftada en az bir kez doğa yürüyüşüne çıkmak, sağlıklı bir yaşam için önemlidir." Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A) Ayrıca konsantrasyonu artırarak zihinsel performansı yükseltir. ✓
• B) Ancak bazı insanlar yürüyüş yapmayı hiç sevmez.
• C) Şehir hayatı pek çok avantaj sunar.
• D) Spor yapmak da insana iyi gelir.
• E) Bazı hayvanlar doğada özgürce yaşar.

Boşluktan önce doğa yürüyüşünün faydaları (kan basıncını düşürme, stresi azaltma) sıralanmakta, boşluktan sonra ise 'bu nedenle... önemlidir' diyerek bu faydalara dayanan bir sonuç cümlesi gelmektedir. Boşluğa, faydalar listesini sürdüren ve 'ayrıca' bağlacıyla yeni bir fayda ekleyen birinci seçenek uyar. Diğer seçenekler ya konudan sapmakta ya da metnin akışına ('ancak' ile karşıtlık kurarak) ters düşmektedir.

4. "Yağmur damlaları pencereye usulca vuruyor, sokak lambalarının ışığı ıslak asfaltta titreşerek yansıyordu. Uzaktan gelen bir köpek havlaması, sessizliği zaman zaman bozuyordu." Bu parçanın anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Açıklama
• B) Tartışma
• C) Öyküleme
• D) Betimleme (tasvir) ✓
• E) Tanımlama

Parçada bir mekân ve atmosfer, görme (ışığın yansıması), işitme (köpek havlaması, yağmur sesi) gibi duyulara hitap eden ayrıntılarla okuyucunun gözünde canlandırılmaya çalışılmıştır. Bir varlığı veya ortamı beş duyuya seslenen ayrıntılarla tasvir etmek betimleme (tasvir) tekniğinin tanımıdır. Parçada bir olay örgüsü, kişiler arası bir gelişim olmadığı için öyküleme değildir.

5. "(I) Bal arıları, çiçeklerden topladıkları nektarı kovana taşıyarak balı üretir. (II) Bu süreçte arılar, bitkilerin tozlaşmasına da katkı sağlar. (III) Dünya genelinde gıda üretiminin büyük bir kısmı, böceklerin tozlaşma faaliyetine bağlıdır. (IV) Bazı çiçekler çok güzel kokar ve renkli görünür. (V) Bu nedenle arı popülasyonlarının azalması, küresel gıda güvenliğini tehdit eden ciddi bir sorundur." Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar? Numaralandırılmış cümleler: I, II, III, IV, V

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV ✓
• E) V

Parçanın I, II, III ve V numaralı cümleleri arıların tozlaşmadaki rolü ve bunun gıda güvenliği açısından önemi konusunda bütünlük gösterirken, IV numaralı cümle ('Bazı çiçekler çok güzel kokar ve renkli görünür') konudan tamamen kopuktur ve parçanın ana akışına dahil değildir. Ancak ikiye bölme sorularında konu değişikliği aranır; burada en belirgin kopukluk IV. cümlede olduğundan, mantıksal parça bütünlüğü için asıl ayrım noktası bu cümle civarındadır ve farklı bir alt konuya geçiş gibi değerlendirilir.

6. "Bir şehri gerçekten tanımak için sadece turistik mekanlarını gezmek yeterli değildir. Şehrin sokaklarında yürümek, yerel pazarlarını dolaşmak, halkın günlük yaşamına tanık olmak gerekir." Bu parçada yazarın asıl anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Turistik mekanlar şehir hakkında hiçbir bilgi vermez.
• B) Bir şehri gerçekten tanımak, gündelik yaşamı gözlemlemeyi gerektirir. ✓
• C) Yerel pazarlar her şehirde bulunur.
• D) Şehirler arasında turistik açıdan büyük farklar vardır.
• E) Sokakta yürümek en sağlıklı ulaşım biçimidir.

Parçada yazar, bir şehri tanımanın yalnızca turistik mekanları gezmekle sınırlı olmadığını, gerçek tanımanın sokaklarda yürümek, pazarları dolaşmak ve günlük yaşama tanık olmaktan geçtiğini vurgulamaktadır. Bu, parçanın ana düşüncesidir. 'Turistik mekanlar hiçbir bilgi vermez' ifadesi aşırı bir genellemedir ve parçada böyle kesin bir yargı yoktur; parçada sadece bunun 'yeterli olmadığı' belirtilmiştir.

7. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olmaya en uygundur?

• A) Bu nedenle, söz konusu önlemler acilen alınmalıdır.
• B) Sonuç olarak, herkesin bu konuda duyarlı olması gerekir.
• C) Son yıllarda iklim değişikliği, dünya genelinde giderek daha fazla endişe kaynağı hâline gelmiştir. ✓
• D) Ayrıca bu durum, ekonomik kayıplara da yol açmaktadır.
• E) Bunun yanı sıra, hükümetler de harekete geçmelidir.

Bir paragrafın giriş cümlesi konuyu okuyucuya tanıtmalı, genel bir çerçeve çizmelidir. 'Son yıllarda iklim değişikliği, dünya genelinde giderek daha fazla endişe kaynağı hâline gelmiştir' cümlesi konuyu (iklim değişikliği) tanıtan, bağımsız ve kendi başına anlaşılır bir cümledir. Diğer seçenekler 'bu nedenle, sonuç olarak, ayrıca, bunun yanı sıra' gibi bağlaçlarla başladığı için kendinden önce başka cümlelerin geldiğini gösterir; bu yüzden giriş cümlesi olamazlar.

8. "Modern mimaride sürdürülebilirlik kavramı giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Mimarlar, binaları tasarlarken artık sadece estetik ve işlevsellik değil, enerji verimliliğini de göz önünde bulundurmaktadır. Güneş panelleri, yağmur suyu toplama sistemleri ve doğal havalandırma çözümleri bu yaklaşımın somut örnekleridir." Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Mimarlar artık estetik kaygı taşımamaktadır.
• B) Güneş panelleri her binada zorunlu hâle gelmiştir.
• C) Modern mimari, sürdürülebilirliği önemseyen yeni yaklaşımlar benimsemektedir. ✓
• D) Doğal havalandırma, enerji tasarrufu sağlamaz.
• E) Yağmur suyu toplama sistemleri pahalıdır.

Parçanın tamamı, modern mimaride sürdürülebilirliğin önem kazandığını ve bunun enerji verimliliği odaklı somut uygulamalarla (güneş panelleri, yağmur suyu toplama, doğal havalandırma) desteklendiğini anlatmaktadır. Bu, parçanın ana düşüncesidir. Diğer seçenekler parçada verilen örnekleri yanlış yorumlamakta veya parçada söylenmeyen aşırı/kesin yargılar içermektedir (örneğin 'estetik kaygı taşımamaktadır' ifadesi parçada geçmez, parçada sadece estetik ve işlevselliğin yanına enerji verimliliğinin de eklendiği belirtilir).

9. "Geleneksel el sanatları, kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel bir mirastır. ---- Bu yüzden el sanatlarını yaşatmak, sadece ekonomik değil kültürel açıdan da büyük önem taşır." Bu parçada boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A) Ancak bu sanatlar günümüzde tamamen unutulmuştur.
• B) Ne var ki gençler bu sanatlarla hiç ilgilenmemektedir.
• C) Ancak makineleşme ve seri üretim, bu sanatların unutulma riskini artırmıştır. ✓
• D) Bu sanatlar artık hiçbir yerde uygulanmamaktadır.
• E) El sanatları, sadece belirli bölgelerde görülür.

Boşluktan sonra gelen 'bu yüzden el sanatlarını yaşatmak... önem taşır' cümlesi, el sanatlarının bir tehdit altında olduğunu ve bu yüzden korunması gerektiğini ima eder. Bu mantığa en uygun seçenek, el sanatlarının unutulma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirten üçüncü seçenektir; 'ancak' bağlacı da kültürel miras vurgusundan tehdide geçişi anlamlı kılar. Diğer seçenekler 'tamamen unutulmuştur, hiç ilgilenilmemektedir' gibi kesin ve abartılı ifadeler içerdiği için sonraki cümleyle ('yaşatmak önemlidir') çelişir; eğer sanat tamamen unutulmuşsa yaşatma çabasından bahsetmek anlamsız olurdu.

10. "Sabırla beklemek, çoğu zaman aceleyle alınan kararlardan daha iyi sonuçlar doğurur." cümlesiyle başlayan bir paragrafın gelişme bölümünde aşağıdakilerden hangisinin yer alması beklenir?

• A) Konuyla hiçbir ilgisi olmayan farklı bir konuya geçiş.
• B) Sabırlı davranışın olumlu sonuç verdiği somut örnekler ve açıklamalar. ✓
• C) Paragrafın tamamen tekrarı.
• D) Yazarın kendisiyle ilgisi olmayan bir özür cümlesi.
• E) Konunun aniden değiştirilip başka bir konuya odaklanılması.

Bir paragrafın giriş cümlesinde ortaya konan tez veya görüş ('sabırla beklemenin daha iyi sonuçlar doğurması'), gelişme bölümünde örneklerle, açıklamalarla, kanıtlarla desteklenmelidir. Bu nedenle gelişme bölümünde sabırlı davranışın olumlu sonuçlarına dair somut örnekler ve açıklamalar yer almalıdır. Konudan kopma, tekrar veya alakasız geçişler paragrafın bütünlüğünü bozar ve iyi bir paragrafta bulunmaması gereken unsurlardır.

11. Aşağıdaki paragrafın ana düşüncesi hangisidir? 'Teknoloji, insanların hayatını kolaylaştırmak için geliştirilmiştir. Ancak zamanla insanlar teknolojiyle o kadar iç içe geçmiştir ki artık onsuz yaşayamaz hale gelmişlerdir. Bu bağımlılık, hem bireysel hem de toplumsal sorunlara yol açmaktadır.'

• A) Teknoloji insan hayatını kolaylaştırır.
• B) Teknoloji bağımlılığı bireysel ve toplumsal sorunlara neden olmaktadır. ✓
• C) İnsanlar teknoloji olmadan yaşayamaz.
• D) Teknoloji insanlar için geliştirilmiştir.
• E) Toplumsal sorunların kaynağı teknolojidir.

Paragrafın son cümlesi, tüm paragrafı özetleyen ana düşünceyi içerir: teknoloji bağımlılığının bireysel ve toplumsal sorunlara yol açması.

12. Aşağıdaki paragrafın yardımcı düşüncesi hangisidir? 'Kitap okumak insanı geliştirir. Okuyan insanın kelime dağarcığı genişler. Dil becerisi artar, empati yeteneği güçlenir. Bunun sonucunda insan hem kendini hem de çevresini daha iyi tanır.'

• A) Kitap okumak insanı geliştirir.
• B) Okuyan insanın kelime dağarcığı genişler. ✓
• C) İnsan kendini ve çevresini daha iyi tanır.
• D) Empati yeteneği kitap okumakla gelişir.
• E) Dil becerisi her insanda farklı gelişir.

Yardımcı düşünce, ana düşünceyi destekleyen ikincil ifadedir. 'Kelime dağarcığının genişlemesi' ana düşünceyi (kitap okumanın insanı geliştirmesi) destekleyen bir yardımcı düşüncedir.

13. Aşağıdaki paragrafı en uygun şekilde tamamlayan cümle hangisidir? 'Sanat, toplumların aynasıdır. Bir toplumun sanat anlayışına bakıldığında o toplumun değerleri, kaygıları ve özlemleri görülür. Bu nedenle sanat eserleri, tarihin en güvenilir belgelerinden biri kabul edilir. ___'

• A) Sanatçılar toplumdan beslenirler.
• B) Tarih kitapları sanat eserlerinden daha güvenilirdir.
• C) Bir medeniyeti anlamak için o medeniyetin sanatına bakmak yeterlidir. ✓
• D) Sanat her zaman gerçeği yansıtmayabilir.
• E) Müzeler sanat eserlerinin korunduğu yerlerdir.

Paragraf, sanatın toplumun aynası olduğunu ve tarihsel belge niteliği taşıdığını anlatmaktadır. Bu düşünceyi tamamlayan en uygun cümle, medeniyeti anlamak için sanata bakılması gerektiğini belirten C seçeneğidir.

14. Aşağıdaki cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak şekilde sıralandığında doğru sıralama hangisi olur? I. Bu nedenle düzenli uyku, sağlıklı yaşamın temel koşullarından biridir. II. Uyku sırasında vücut kendini yeniler ve beyin bilgileri işler. III. Uyku, insan sağlığı için vazgeçilmezdir. IV. Uyku eksikliği dikkat dağınıklığına ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açar.

• A) I - II - III - IV
• B) III - II - IV - I ✓
• C) II - III - IV - I
• D) IV - III - II - I
• E) III - IV - II - I

Paragraf, genel bir yargıyla (III) başlamalı, ardından olumlu etkiler (II), olumsuz sonuçlar (IV) ve genel bir sonuç cümlesiyle (I) tamamlanmalıdır.

15. Aşağıdaki paragrafın başlığı için en uygun seçenek hangisidir? 'Ormansızlaşma, iklim değişikliğini hızlandıran başlıca etkenlerden biridir. Kesilen ağaçlar, havadan karbondioksit emilimini azaltır. Bunun sonucunda sera etkisi güçlenir ve küresel ısınma artar. Orman alanlarının korunması bu nedenle hayati önem taşımaktadır.'

• A) İklim Değişikliğinin Tarihçesi
• B) Ormansızlaşmanın İklim Değişikliğine Etkisi ✓
• C) Ağaçların Önemi
• D) Küresel Isınmayı Önleme Yolları
• E) Orman Yangınları ve Sonuçları

Paragraf, ormansızlaşmanın iklim değişikliğini nasıl hızlandırdığını açıklamaktadır. Bu içeriği en iyi özetleyen başlık B seçeneğidir.