VATANDASLIK - yasama tbmm (Bölüm 1)

1. Türkiye Büyük Millet Meclisi kaç milletvekilinden oluşmaktadır?

• A) 550
• B) 600 ✓
• C) 500
• D) 450
• E) 650

2017 Anayasa değişikliğiyle TBMM üye sayısı 550'den 600'e çıkarılmıştır. Bu düzenleme 24 Haziran 2018 seçimlerinden itibaren uygulanmaktadır.

2. TBMM'de milletvekili seçilebilmek için aranan asgari yaş kaçtır?

• A) 25 ✓
• B) 30
• C) 35
• D) 18
• E) 21

2017 Anayasa değişikliğiyle milletvekili seçilme yaşı 25'ten 18'e indirilmiştir. Dolayısıyla 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.

3. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin görev süresi kaç yıldır?

• A) 3
• B) 4
• C) 7
• D) 5 ✓
• E) 6

2017 Anayasa değişikliğiyle TBMM seçim çevresi 4 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır. Milletvekilleri 5 yıllık dönemler için seçilmektedir.

4. TBMM Başkanı kaç tur oylamayla seçilebilir? Hangi turda salt çoğunluk aranmaktadır?

• A) İlk turda nitelikli çoğunluk, diğer turlarda basit çoğunluk aranır
• B) İlk iki turda üye tam sayısının üçte ikisi, üçüncü ve dördüncü turda salt çoğunluk aranır ✓
• C) Tüm turlarda salt çoğunluk aranır
• D) İlk iki turda üye tam sayısının salt çoğunluğu, üçüncü turda en fazla oy alan iki aday arasında seçim yapılır
• E) İlk iki turda üçte iki, üçüncü turda salt çoğunluk aranır

TBMM İçtüzüğü ve Anayasa'ya göre TBMM Başkanı seçiminde ilk iki turda üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (400 oy), üçüncü ve dördüncü turda salt çoğunluk (301 oy) aranmaktadır.

5. Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

• A) Cumhurbaşkanının görevine son vermek
• B) Para basılmasına karar vermek ✓
• C) Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşüp kabul etmek
• D) Yürütme organına ilişkin denetim yetkisini kullanmak
• E) Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak

Para basılmasına karar vermek TBMM'nin değil, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenen bir yetki alanıdır. Kanun koymak, bütçeyi onaylamak, denetim yapmak ve Cumhurbaşkanını görevden almak (halk oylamasına götürmek) ise TBMM'nin yetkilerindendir.

6. TBMM olağan toplantı dönemi her yıl hangi ayda başlar?

• A) Eylül
• B) Ocak
• C) Şubat
• D) Ekim ✓
• E) Kasım

Anayasa'nın 93. maddesine göre TBMM her yıl Ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır. Toplantı dönemi bir yıldır.

7. Kanun tekliflerinin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilebilmesi için kaç milletvekilinin toplantıya katılması zorunludur?

• A) 100
• B) 200
• C) 301
• D) 150 ✓
• E) 400

Anayasa'ya göre TBMM, üye tam sayısının en az dörtte biri olan 150 milletvekiliyle toplanabilir. Kararlar ise toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınır; ancak bu sayı hiçbir zaman üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

8. Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilen kanunu Meclis, ne kadarlık bir çoğunlukla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı o kanunu yayımlamak zorundadır?

• A) Oybirliği
• B) Üye tam sayısının üçte ikisi (400)
• C) Üye tam sayısının salt çoğunluğu (301) ✓
• D) Üye tam sayısının dörtte üçü (450)
• E) Toplantıya katılanların salt çoğunluğu

Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanının geri gönderdiği kanunu TBMM, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 oyla) aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

9. Milletvekilliğini düşüren nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Seçim bölgesini değiştirmek ✓
• B) Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ısrar etmek
• C) Meclis çalışmalarına bir ay içinde özürsüz olarak toplam beş birleşim günü katılmamak
• D) Seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymek
• E) İstifa etmek

Seçim bölgesini değiştirmek milletvekilliğini düşüren nedenler arasında yer almaz. Milletvekilleri belirli seçim bölgelerinden seçilmekle birlikte tüm Türkiye'yi temsil ederler; seçim bölgesiyle coğrafi bir bağ zorunluluğu yoktur.

10. TBMM Başkanlık Divanı'na seçilen üyeler kaç yıl için görev yapar?

• A) 5
• B) 2
• C) 2,5 ✓
• D) 4
• E) 1

TBMM Başkanlık Divanı üyeleri (Başkan, Başkanvekilleri, idare amirleri ve katip üyeler) yasama dönemi boyunca iki buçuk yıllık iki dönem için seçilirler.

11. Türkiye Büyük Millet Meclisi hangi tarihte açılmıştır?

• A) 3 Mart 1924
• B) 19 Mayıs 1919
• C) 29 Ekim 1923
• D) 23 Nisan 1920 ✓
• E) 1 Kasım 1922

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. Bu tarih aynı zamanda Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanmaktadır.

12. Aşağıdakilerden hangisi milletvekili seçilebilmenin şartları arasında yer almaz?

• A) 18 yaşını doldurmuş olmak
• B) Kısıtlı olmamak
• C) Türk vatandaşı olmak
• D) En az ilkokul mezunu olmak
• E) Askerlik hizmetini yapmış olmak ✓

Askerlik hizmetini yapmış olmak 2017 Anayasa değişikliğiyle milletvekili seçilme şartları arasından çıkarılmıştır. Günümüzde aranan şartlar: 18 yaşını doldurmuş olmak, Türk vatandaşı olmak, en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak ve belirli suçlardan mahkûm bulunmamaktır.

13. TBMM'de kanun teklif etme yetkisi kime aittir?

• A) Milletvekillerine ve Cumhurbaşkanına ✓
• B) Yalnızca Cumhurbaşkanına
• C) Milletvekillerine ve Bakanlar Kuruluna
• D) Yalnızca milletvekillerine
• E) Milletvekillerine, Cumhurbaşkanına ve Bakanlar Kuruluna

2017 Anayasa değişikliğiyle hükümet sistemi cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiş, Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır. Bu nedenle kanun teklif etme yetkisi milletvekilleri ve Cumhurbaşkanına aittir.

14. TBMM'de görüşülen bütçe kanun teklifi ne kadar süre içinde kabul edilmezse Cumhurbaşkanı geçici bütçe çıkarır?

• A) 75 gün
• B) 55 gün
• C) 60 gün ✓
• D) 90 gün
• E) 45 gün

Anayasa'nın 161. maddesine göre bütçe kanun teklifi mali yılbaşından önce yürürlüğe girmezse, geçici bütçe kanunu çıkarılır. TBMM bütçeyi 75 günlük süre içinde görüşüp karara bağlar; ancak bütçe teklifinin sunulmasından itibaren 60 gün içinde Meclis'te kabul görmezse geçici bütçe uygulamasına gidilir.

15. Anayasa değişikliklerinin halk oylamasına sunulabilmesi için TBMM'de kaç oy gereklidir?

• A) 360 (üye tam sayısının üçte beşi) ✓
• B) 450 (üye tam sayısının dörtte üçü)
• C) 400 (üye tam sayısının üçte ikisi)
• D) 301 (salt çoğunluk)
• E) 480 (üye tam sayısının beşte dördü)

Anayasa'nın 175. maddesine göre anayasa değişiklik teklifleri 360 ile 400 arasında oy alırsa (üye tam sayısının beşte üçü ile üçte ikisi arasında) Cumhurbaşkanı tarafından halk oylamasına sunulabilir. 400 ve üzeri oy alırsa doğrudan kesinleşir ya da Cumhurbaşkanı halkoylamasına sunabilir.

16. Milletvekili seçilebilmek için aranan yaş şartı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

• A) 25 yaşını doldurmuş olmak ✓
• B) 35 yaşını doldurmuş olmak
• C) 30 yaşını doldurmuş olmak
• D) 21 yaşını doldurmuş olmak
• E) 18 yaşını doldurmuş olmak

Anayasa'nın 76. maddesine göre milletvekili seçilebilmek için 25 yaşını doldurmuş olmak gerekir. 2017 değişikliğiyle bu yaş 25'ten değiştirilmemiş, 30 olan sınır 25'e indirilmişti.

17. TBMM'nin yasama dönemi (seçim dönemi) kaç yıldır?

• A) 6 yıl
• B) 4 yıl
• C) 5 yıl ✓
• D) 3 yıl
• E) 7 yıl

Anayasa'nın 77. maddesine göre TBMM seçimleri beş yılda bir yapılır. 2017 anayasa değişikliğiyle bu süre 4 yıldan 5 yıla çıkarılmıştır.

18. Aşağıdakilerden hangisi milletvekili seçilmeye engel hallerden biri değildir?

• A) Yüksekokul mezunu olmamak ✓
• B) Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezası almış olmak
• C) Askerlik hizmetini yapmamış olmak
• D) Kısıtlı olmak
• E) Türk vatandaşı olmamak

Anayasa'nın 76. maddesine göre milletvekili seçilmek için herhangi bir öğrenim düzeyi şartı aranmamaktadır. Yüksekokul mezunu olmamak seçilmeye engel bir hal değildir.

19. Kanun teklifinde bulunma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

• A) Yalnızca milletvekillerine ✓
• B) Cumhurbaşkanı ve milletvekillerine
• C) Cumhurbaşkanı, milletvekilleri ve Danıştay'a
• D) Yalnızca Cumhurbaşkanına
• E) Milletvekilleri ile Cumhurbaşkanına bağlı bakanlıklara

2017 anayasa değişikliğiyle bakanlar kurulu kaldırılmıştır. Anayasa'ya göre kanun teklifi verme yetkisi yalnızca milletvekillerine aittir. Cumhurbaşkanı kanun teklif edemez, ancak kanunları geri gönderebilir.

20. TBMM Başkanlık Divanı'nda görev yapan başkanvekili sayısı kaçtır?

• A) 1
• B) 5
• C) 3 ✓
• D) 4
• E) 2

İç Tüzük hükümlerine göre TBMM Başkanlık Divanı; 1 Başkan, 3 Başkanvekili, 5 Katip Üye ve 2 İdare Amiri'nden oluşmaktadır.

21. Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmesi istenerek TBMM'ye geri gönderilen bir kanunun kabul edilebilmesi için gerekli çoğunluk aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Dörtte üç çoğunluk
• B) Üçte iki çoğunluk (400 oy)
• C) Beşte üç çoğunluk (360 oy)
• D) Salt çoğunluk (301 oy) ✓
• E) Toplantı yeter sayısının salt çoğunluğu

Anayasa'nın 89. maddesine göre geri gönderilen kanunun aynen kabul edilebilmesi için TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301 oyla kabul edilmesi gerekir.

22. TBMM, üye tam sayısının en az kaçta kaçının teklifi ile olağanüstü toplantıya çağrılabilir?

• A) Üçte biri
• B) Beşte biri ✓
• C) Dörtte biri
• D) Üçte ikisi
• E) Yarısı

Anayasa'nın 83. maddesine göre TBMM, Cumhurbaşkanı'nın çağrısı üzerine veya Meclis Başkanı'nın önerisi ya da üye tam sayısının en az beşte birinin yazılı istemiyle olağanüstü toplantıya çağrılabilir.

23. Anayasa değişikliklerine ilişkin tekliflerin TBMM'de kabul edilebilmesi için en az kaç milletvekilinin oyu gerekmektedir?

• A) 450
• B) 330
• C) 400
• D) 360 ✓
• E) 301

Anayasa'nın 175. maddesine göre Anayasa değişikliği tekliflerinin TBMM'de kabul edilebilmesi için üye tam sayısının en az beşte üçü olan 360 milletvekilinin oyu gerekir.

24. TBMM, bir kanunu Resmî Gazete'de yayımlamak üzere kaç gün içinde Cumhurbaşkanı'na göndermek zorundadır?

• A) 30 gün
• B) 5 gün
• C) 15 gün
• D) 20 gün
• E) 10 gün ✓

Anayasa'nın 89. maddesine göre TBMM'de kabul edilen kanunlar, on beş gün içinde Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanır; ancak Meclis, kanunu Cumhurbaşkanı'na on gün içinde göndermekle yükümlüdür.

25. Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığı hangi durumda kendiliğinden ortadan kalkar?

• A) Cumhurbaşkanı'nın izin vermesi
• B) Seçim döneminin sona ermesi
• C) Suçüstü halinde yakalanma ✓
• D) Yargı organının karar alması
• E) Milletvekilinin istifa etmesi

Anayasa'nın 83. maddesine göre milletvekilleri yasama dokunulmazlığından yararlanır; ancak ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde yasama dokunulmazlığı uygulanmaz ve milletvekili tutuklanabilir.