Bölgeler Coğrafyası 1
Bölgeler Coğrafyası 1
Türkiye genelinde makro idari sınırlar ve fiziki coğrafya kriterleri baz alındığında, yüzölçümü en geniş olan bölgemiz hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye genelinde makro idari sınırlar ve fiziki coğrafya kriterleri baz alındığında, yüzölçümü en geniş olan bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Trakya Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, ülke topraklarının yaklaşık %21'ini tek başına kaplayarak yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük coğrafi bölgesidir.
2. Etrafını saran yüksek dağ silsilelerinin denizel nemli hava akımlarını engellemesi nedeniyle, yıllık toplam yağış miktarı en az olan bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi ✓
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi
İç Anadolu Bölgesi, etrafının dağlarla çevrili bir çanak yapısında olmasından ötürü yağış gölgesinde kalır ve yıllık ortalama yağış miktarı en düşük coğrafi alanımızdır.
3. Coğrafi konumu gereği bünyesinde Akdeniz, Karadeniz ve Karasal makro iklim özelliklerini bir arada barındıran geçiş iklimi bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Akdeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi ✓
- D) İç Anadolu Bölgesi
Marmara Bölgesi, dikey ve yatay konumsal uzanışı sebebiyle üç farklı iklim tipinin çakışma alanıdır; bu durum bölgede bitki ve tarımsal ürün çeşitliliğini artırmıştır.
4. Dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak zeytin, üzüm, incir ve pamuk gibi katma değerli bitkilerin ihracat değerinde lider olan coğrafi bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi ✓
- B) Marmara Bölgesi
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Doğu Karadeniz Bölümü
Ege Bölgesi, graben ovalarının sunduğu toprak verimliliği ve mikroklimatik şartlar sayesinde tarımsal çeşitlilikte ve ticari tarım hasılasında öncüdür.
5. Güneşlenme gün sayısının fazlalığı, enlem avantajı ve yüksek deniz suyu sıcaklıkları kriterleriyle kitle deniz turizminin en yoğun yürütüldüğü bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Akdeniz Bölgesi ✓
- C) Marmara Bölgesi
- D) Yıldız Dağları Kuşağı
Akdeniz Bölgesi, özellikle Antalya kıyı çeperindeki lüks resort otelleri ve uzun plaj sezonu avantajıyla kıyı turizminde pazar payı en yüksek olan alanımızdır.
6. Alp-Himalaya kıvrım dağ oluşumunun dikey profil basamaklarına bağlı olarak, Türkiye'nin ortalama yükseltisi en fazla olan sarp bölgesi hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Akdeniz Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, hem tektonik ve volkanik dağların zirve basamakları (Ağrı Dağı gibi) hem de yüksek düzlükleriyle ülkenin en yüksek ve engebeli bölgesidir.
7. Kıyı morfolojisindeki ria ve enine kıyı tiplerinin yarattığı yoğun girinti-çıkıntı yapısı nedeniyle, gerçek kıyı çizgisi uzunluğu en fazla olan bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi ✓
- B) Akdeniz Bölgesi
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi
Ege Bölgesi, dağların sahile dik uzanmasından ötürü sayısız koy, körfez ve yarımada barındırır; bu durum kuş uçuşu mesafe kısa olsa da gerçek kıyı uzunluğunu zirveye taşır.
8. Her mevsim düzenli nem kararlılığı ve yüksek yağış gün sayısı kriterleriyle, orman alanlarının toplam yüzölçümüne oransal payında ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?
- A) Karadeniz Bölgesi ✓
- B) Marmara Bölgesi
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Karadeniz Bölgesi, nemli ve bulutlu gün sayısının fazlalığına bağlı gür ve katmanlı orman kuşaklarıyla, Türkiye orman varlığının yaklaşık %25'inden fazlasını barındırır.
9. TÜİK verilerine göre, Malatya havzasında yaşanan ekstrem ilkbahar geç donlarının rekolte kaybı yaratmasıyla kayısı üretim miktarında birinci sıraya yükselen ilimiz hangisidir?
- A) Malatya
- B) Mersin ✓
- C) Isparta
- D) Gaziantep
Geleneksel lider Malatya'nın don felaketiyle yaşadığı dönemsel rekolte kaybı neticesinde, Akdeniz iklim konforuyla üretim hacmini stabil tutan Mersin ili, güncel istatistiklerde zirveye yerleşmiştir.
10. Liman imkanları, nitelikli iş gücü, sermaye ve devasa tüketici nüfus pazar payı avantajlarıyla endüstriyel fabrikaların en yoğun kümelendiği bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Marmara Bölgesi ✓
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi
Marmara Bölgesi (İstanbul, İzmit, Bursa aksı), yeraltı hammaddesi yönüyle zayıf olsa da lojistik kavşak noktası olması ve pazar hacmiyle sanayileşmede net liderdir.
11. Üçüncü ve Dördüncü Zaman jeolojik evrelerinde yaşanan dikey tektonik hatlardaki yırtılmalar neticesinde, volkanik arazilerin en geniş alan kapladığı bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, sönmüş devasa volkan konilerinin (Ağrı, Süphan, Tendürek, Nemrut) ve bunların püskürttüğü geniş bazalt ve lav platolarının en yoğun yayıldığı sahadır.
12. Açık gökyüzü, Basra alçak basıncının getirdiği yaz karasallığı ve güney enlemlerin etkisiyle yıllık güneşlenme süresi (saat/yıl) en yüksek olan bölgemiz hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi
- C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- D) Marmara Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yıllık ortalama 3250 saati aşan gökyüzü açıklığı parametresiyle güneş radyasyon potansiyeli ve paneller için en verimli alanımızdır.
13. Jeolojik olarak karmaşık kırık hatlarının ve magmatik sokulumların varlığına bağlı olarak, metalik maden çeşitliliği ve rezerv zenginliğinde ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) Ege Bölgesi
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, özellikle Yukarı Fırat Bölümü (Elazığ ve çevresi), bakır, krom, kurşun ve demir yataklarının gürlüğüyle Türkiye madencilik haritasının amiral gemisidir.
14. Tektonik çöküntü alanının volkanik lavların çıkışıyla tıkanması (volkanik set) sonucu oluşan, Türkiye'nin en geniş yüzölçümlü doğal gölü hangi bölgemizdedir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Göller Yöresi Kuşağı
Van Gölü, sodalı ve tuzlu su kimyası, devasa havza alanı ve feribot lojistiği altyapısıyla Doğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde konumlanmış en büyük doğal gölümüzdür.
15. Yaz aylarında güneyden sokulan çöl rüzgarlarının yarattığı aşırı buharlaşma (evaporasyon) nedeniyle, tarımsal su açığı ve kuraklık şiddeti en yüksek olan bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi
- C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- D) Marmara Bölgesi
Yıllık toplam yağışta İç Anadolu daha fakir olsa da, Güneydoğu Anadolu ekstrem yaz sıcaklığı ve buharlaşma baskısıyla fiziksel kuraklığı en ağır hisseden coğrafi alandır.
16. Göç dalgalarından bağımsız olarak, sadece kentsel/kırsal demografik doğum oranlarının yüksekliğine bağlı 'doğal nüfus artış hızı' en yüksek olan bölgemiz hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Ege Bölgesi
- D) İç Anadolu Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, toplam doğurganlık hızı ve kaba doğum oranlarının yüksekliğiyle, net göç alan Marmara'nın aksine 'doğal nüfus artışında' ilk sıradadır.
17. Yaz aylarında sıcaktan kaçış, serin otlak florası ve eko-turizm potansiyeliyle geleneksel yaylacılık faaliyetlerinin en yoğun sürdürüldüğü iki bölgemiz hangileridir?
- A) Doğu Anadolu ve İç Anadolu
- B) Karadeniz ve Akdeniz ✓
- C) Marmara ve Ege
- D) Trakya ve Güneydoğu
Karadeniz (Kuzey Anadolu dağ otlakları) ile Akdeniz (Toroslar silsilesi), yaz döneminde nüfusun dikey yönlü hareket ettiği yaylacılığın en baskın olduğu alanlardır.
18. Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin taşıdığı alüvyonların Akdeniz kıyısında çökelmesiyle oluşan, Türkiye'nin en büyük deltası ve endüstriyel tarım ovası hangisidir?
- A) Ege Graben Ovaları
- B) Akdeniz Bölgesi (Çukurova) ✓
- C) Bafra ve Çarşamba Ovaları
- D) Ergene Düzlüğü
Adana mülki sınırlarında yer alan Çukurova, kalın alüvyal toprak yapısı, dikey tarım otomasyonu ve yüksek pazar payıyla ülkenin en zengin delta ovasıdır.
19. Fırat Nehri'nin akış gücü üzerine inşa edilen, hem rezervuar göl alanı hem de hidroelektrik enerji (HES) imalatında Türkiye'nin en büyük barajı hangi bölgemizdedir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) İç Anadolu Bölgesi
Atatürk Barajı, Şanlıurfa ve Adıyaman sınır hatlarında, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, GAP projesinin ana omurgasını oluşturan devasa bir hidrolik yapıdır.
20. Yaz kuraklığının sürekliliği, nem azlığı ve bitki örtüsünün erkenden sararıp kuruması kriterleriyle karasal buharlaşmanın en baskın olduğu coğrafi alanımız hangisidir?
- A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Yıldız Dağları Havzası
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, enlem etkisi ve Basra termik presinin getirdiği kuru hava dalgası nedeniyle yaz kuraklığının en radikal seyrettiği yerdir.
21. Kıyı Ege şeridinde dağ sıralarının sahile dikey uzanmasının (enine kıyı topoğrafyasının) beşeri coğrafyadaki en stratejik yapısal sonucu hangisidir?
- A) Kıyı şeridinde yaz turizm pazarının bitmesi
- B) Denizel nemli hava kütlelerinin iç kesimlere kadar sokulabilmesi ✓
- C) Bölgenin her mevsim düzenli konveksiyonel yağış alması
- D) Kıyı şeridi ile iç platolar arasında karayolu ulaşımının tıkanması
Dağlar denize dik uzandığı için graben olukları doğal birer koridor vazifesi görür; nemli Akdeniz iklim etkisi ve zeytinlikler iç kısımlara (Denizli hattına) kadar ilerler.
22. Jeolojik olarak kalın kireçtaşı (kalker) tabakalarının yeraltı sularıyla erimesi sonucu oluşan mağara, düden, obruk ve polye gibi karstik şekiller en yoğun nerededir?
- A) Akdeniz Bölgesi ✓
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Akdeniz Bölgesi, özellikle Batı Toroslar kuşağı (Teke ve Taşeli Platoları), saf kireçtaşlı litolojik altyapısıyla karstik topoğrafya şekillerinin en gür geliştiği sahadır.
23. Kuzeyinde okyanusal Karadeniz, güneyinde Akdeniz ve iç kısımlarında (Ergene havzasında) karasal iklim tiplerinin çakıştığı, net bir geçiş coğrafyası sunan bölgemiz hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi ✓
- D) Ege Bölgesi
Marmara Bölgesi, makro iklim kuşaklarının sınır hatlarının birbiri ardına kesiştiği, maktu bir iklim haritası yerine dinamik geçiş koridorları barındıran yegane alanımızdır.
24. Karasal iklim zemininde sade yer şekillerinin uzanması avantajıyla, Türkiye'nin 'tahıl ambarı' unvanını kazanan ve buğday/arpa hasadında öncü olan bölgemiz hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi ✓
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Trakya Alt Havzası
İç Anadolu Bölgesi, sade plato düzlükleri ve kuru ziraat tarım yöntemlerine uygun iklim yapısıyla, un ve unlu mamuller sanayimizin asli tahıl ambarı konumundadır.
25. Cumhuriyet tarihinin en büyük çok sektörlü bölgesel entegre kalkınma projesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) asli birincil hedefi hangisidir?
- A) Bölgenin makro iklim rejimini tamamen değiştirmek
- B) Yüksek rakımlı sarp kış turizmi alanları yaratmak
- C) Fırat ve Dicle nehirlerini barajlarla koordine ederek sulu tarımı ve elektrik üretimini artırmak ✓
- D) Ağır sanayi komplekslerini tamamen batıdaki limanlara taşımak
GAP, sahadaki şiddetli yaz kuraklığı darboğazını aşmak adına Fırat ve Dicle sularını tarımsal sulamaya yönlendirmeyi ve kurulu güçteki HES'lerle ulusal şebekeye elektrik basmayı amaçlayan makro yatırımdır.