Hayvancılık 1

1. Türkiye'de yaz yağışlarıyla yeşeren gür otlakların varlığına bağlı olarak, büyükbaş mera hayvancılığının (glasiyal/alpin çayır alanlarında) en yaygın yapıldığı coğrafi bölgemiz hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Marmara Bölgesi
• C) Karadeniz Bölgesi
• D) Doğu Anadolu Bölgesi ✓

Doğu Anadolu Bölgesi, özellikle Erzurum-Kars ve Ardahan platolarındaki yaz yağışlarıyla kurumayan gür alpin çayırları sayesinde, açık alanda yürütülen büyükbaş mera hayvancılığının en yoğun kümelendiği sahadır.

2. Doğal vejetasyon şartlarında ilkbaharda yeşeren bozkırların (step) yaygınlığı ve geniş otlatma alanları sayesinde, küçükbaş hayvan varlığından koyun sayısının en yüksek olduğu coğrafi bölgemiz hangisidir?

• A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• B) İç Anadolu Bölgesi
• C) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi

Genel kanının aksine, güncel hayvan istatistiklerinde Doğu Anadolu Bölgesi toplam koyun varlığında ilk sıradadır. Bölgenin engebeli fakat geniş otlak barındıran yapısı (özellikle Van çevresi) koyun yetiştiriciliğini zirveye taşımıştır.

3. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, toplam bal rekoltesinde ve kovan başına düşen bal verimliliğinde Türkiye birincisi olan şehrimiz hangisidir?

• A) Ordu ✓
• B) Muğla
• C) Adana
• D) Tekirdağ

Muğla en fazla arı kovanına sahip şehir olsa da, gezginci arıcılık faaliyetleri ve çiçek balı rekolte tonajıyla Türkiye toplam bal üretiminin lideri Ordu'dur. Ordu'yu üretim miktarında Adana ve Muğla takip eder.

4. TÜİK’in güncel tarımsal üretim verilerine göre, dut yaprağıyla beslenen ipek böceği tırtıllarından elde edilen 'yaş ipek kozası' üretiminde açık ara farkla ilk sırada yer alan ilimiz hangisidir?

• A) Bursa
• B) Diyarbakır ✓
• C) Antalya
• D) Aydın

İpek böcekçiliğinde geleneksel ve tarihi doku Bursa'yı işaret etse de, güncel yaş koza üretim tonajında Diyarbakır (özellikle Kulp ilçesindeki ipek iplik üretim tesisleri ve teşviklerle) Türkiye'nin açık ara zirvesindedir.

5. Endüstriyel yem bitkileri tarımının gelişmesi ve modern entegre ahır işletmelerinin (besi hayvancılığının) yoğunluğu sayesinde, Türkiye toplam büyükbaş süt üretiminde lider olan şehrimiz hangisidir?

• A) İzmir
• B) Balıkesir
• C) Konya ✓
• D) Kars

Konya, KOP projeleriyle yonca, mısır silajı gibi yem bitkileri üretimini uçurmuş ve buna bağlı kurulan tam otomasyonlu modern süt sığırcılığı tesisleriyle Türkiye'nin en çok süt üreten şehri ünvanını kazanmıştır.

6. Deniz canlılarının biyolojik çeşitliliği, su sıcaklığı ve mikro plankton zenginliği göz önüne alındığında, Türkiye'de deniz avcılığıyla yakalanan toplam balık miktarının yarısından fazlasını sağlayan denizimiz hangisidir?

• A) Marmara Denizi
• B) Ege Denizi
• C) Karadeniz ✓
• D) Şanlıurfa Atatürk Barajı

Karadeniz, sularının serinliği ve besin maddesi zenginliği sayesinde ticari balık sürülerini barındırır. Türkiye deniz avcılığı üretiminin lokomotifi olan bu deniz, özellikle hamsi tonajıyla açık ara birincidir.

7. Ağ kafeslerde suni yemleme yoluyla yapılan deniz kültür balıkçılığında (levrek ve çipura yetiştiriciliğinde), korunaklı koy ve körfezlerin morfolojik avantajıyla ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?

• A) Akdeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi ✓
• C) Marmara Bölgesi
• D) İç Anadolu Bölgesi

Dağların sahile dik uzandığı kıyı Ege şeridi (özellikle Muğla, Milas ve Bodrum sahilleri), dalga etkilerinden korunaklı doğal havuzlar sunar. Bu durum Ege'yi deniz kültür balıkçılığında lider konuma taşımıştır.

8. Tekstil endüstrisinde 'moher' olarak adlandırılan yüksek kaliteli parlak yünün elde edildiği tiftik keçisi yetiştiriciliğinde, ilk sırada yer alan coğrafi bölgemiz hangisidir?

• A) Ege Bölgesi
• B) Doğu Anadolu Bölgesi
• C) İç Anadolu Bölgesi ✓
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Orijinal adı 'Ankara Keçisi' olan tiftik keçisi, İç Anadolu'nun yarı kurak iklim ve step florasına tam uyum sağlamıştır. En yoğun popülasyonu Ankara ve Eskişehir çevre düzlüklerindedir.

9. Sarp dağ yamaçlarına, sarp kayalıklara ve makilik/çalılık vejetasyon yapısına mükemmel uyum sağlayan kıl keçisi varlığında ilk sırada yer alan bölgemiz hangisidir?

• A) Akdeniz Bölgesi ✓
• B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• C) Ege Bölgesi
• D) Marmara Bölgesi

Toros Dağları'nın sarp kalker kayalıkları ve maki sürgünleri kıl keçileri için en ideal beslenme alanıdır. Ağaç yeme alışkanlığı nedeniyle orman koruma kısıtlamaları gelse de, Akdeniz kıl keçisi varlığında hala ilkedir.

10. Üretim miktarının ve süt/et verimliliğinin tamamen yıllık yağış miktarına ve iklimsel salınımlara bağlı olduğu geleneksel 'mera (otlak) hayvancılığı' en yaygın hangi bölgemizdedir?

• A) İç Anadolu Bölgesi
• B) Ege Bölgesi
• C) Marmara Bölgesi
• D) Doğu Anadolu Bölgesi ✓

Doğu Anadolu Bölgesi, yapay yemleme yerine hayvanların doğrudan doğal otlaklarda otlatıldığı ekstansif (yaygın) mera hayvancılığının en baskın ve karakteristik olduğu coğrafi alanımızdır.

11. TÜİK’in canlı hayvan istatistiklerine göre, il sınırları içerisindeki toplam koyun sayısı bakımından Türkiye birincisi olan şehrimiz hangisidir?

• A) Şanlıurfa
• B) Konya
• C) Van ✓
• D) Kastamonu

Geniş plato ovalarına sahip Konya ve Urfa koyunculukta çok güçlü çeldiriciler olsa da, toplam küçükbaş (koyun) kafası sayısında Türkiye liderliği açık ara farkla Van iline aittir.

12. İç sularda (alabalık tesisleri) ve açık deniz kafeslerinde yürütülen su ürünleri yetiştiriciliğinde, toplam üretim tonajı ve tesis kapasitesi en yüksek olan bölgemiz hangisidir?

• A) Karadeniz Bölgesi
• B) Ege Bölgesi ✓
• C) Marmara Bölgesi
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Ege Bölgesi (özellikle Muğla kıyı havzası), deniz kafes balıkçılığında sahip olduğu devasa entegre tesislerle Türkiye su ürünleri yetiştiriciliği ve ihracatının amiral gemisidir.

13. Yaz aylarında yaşanan aşırı kuraklık, yüksek buharlaşma ve buna bağlı bitki örtüsünün erkenden sararıp kuruması (flora fakirliği) nedeniyle arıcılık faaliyetlerinin en az geliştiği bölgemiz hangisidir?

• A) Doğu Anadolu Bölgesi
• B) Karadeniz Bölgesi
• C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
• D) Marmara Bölgesi

Arıcılık zengin çiçek florası ve nem ister. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yaz aylarında güneyden gelen çöl sıcaklarıyla tamamen kuruduğu ve bitkiler sarardığı için arıcılık potansiyeli en düşük bölgemizdir.

14. Geleneksel tekstil imalatında ve el dokuması ipek halıcılığında hammadde olarak kullanılan yaş koza üretimi, aşağıdaki canlı gruplarının hangisinden sağlanır?

• A) Yün
• B) Kıl
• C) Tiftik
• D) İpek ✓

İpek böceği (Bombyx mori) tırtıllarının metamorfoz döneminde salgıladığı liflerle ördüğü kozalardan, tekstil sanayisinin en kıymetli doğal hayvansal elyafı olan ipek elde edilir.

15. Besi sığırcılığında kaba yem ihtiyacını karşılayan, yüksek protein ve besin değeri nedeniyle ziraat literatüründe 'yem bitkilerinin kraliçesi' olarak adlandırılan baklagil bitkisi hangisidir?

• A) Buğday
• B) Mısır
• C) Yonca ✓
• D) Soya fasulyesi

Yonca (Medicago sativa), botanik ve ziraat literatüründe BAKLAGİLLER (Fabaceae/Leguminosae) familyasına ait çok yıllık bir yem bitkisidir. Yüksek protein oranı ve besleyiciliği nedeniyle 'Yem Bitkilerinin Kraliçesi' olarak adlandırılır. 💡 ÖSYM Püf Noktası (Karıştırılmaması Gereken Bilgi): • Baklagiller familyası sadece insan gıdası (nohut, fasulye, mercimek) ile sınırlı değildir; Yonca, Korunga ve Fiğ de yem baklagilleridir.

16. Hızlı kentleşme, sanayi bölgelerinin genişlemesi ve doğal otlak alanlarının yok denecek kadar az olması nedeniyle, geleneksel mera hayvancılığının en az yapıldığı bölgemiz hangisidir?

• A) Doğu Anadolu Bölgesi
• B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
• C) Karadeniz Bölgesi
• D) Marmara Bölgesi ✓

Marmara Bölgesi'nde arazi çok değerlidir ve sanayiye/yerleşime ayrılmıştır. Bu yüzden açık alanda hayvan otlatmaya dayalı mera hayvancılığı dip yapmıştır; kentlerin et/süt talebi kapalı besi tesisleriyle karşılanır.

17. Gelişim dönemlerinde sulak, çamurlu ve nehir yatağı bataklık alanlarını seven manda (camız) popülasyonu baz alındığında, Türkiye'de en çok mandanın bulunduğu şehir hangisidir?

• A) Afyonkarahisar
• B) Samsun ✓
• C) Balıkesir
• D) Muğla

Afyonkarahisar manda kaymağı ve lokumuyla markalaşmış olsa da, Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarındaki geniş sulak/bataklık alanların varlığı sayesinde Türkiye'de en çok manda Samsun ilinde yetiştirilmektedir.

18. Sarp dağ engebelerinde kıl keçisi varlığının çok yüksek olmasına bağlı olarak, Türkiye'de toplam keçi sütü üretim tonajında ilk sırada yer alan coğrafi bölgemiz hangisidir?

• A) Doğu Anadolu Bölgesi
• B) Akdeniz Bölgesi ✓
• C) Karadeniz Bölgesi
• D) Marmara Bölgesi

Toroslar kuşağındaki (Mersin, Antalya, Adana hattı) yoğun kıl keçisi popülasyonu, Akdeniz Bölgesi'ni toplam keçi sütü üretiminde Türkiye lideri yapar. Ege'de modern Saanen çiftlikleri olsa da toplam tonajda Akdeniz öndedir.

19. Türkiye genelinde, fiziki haritada çayır ve otlak alanlarının toplam yüzölçümüne oransal payı dikkate alındığında, en geniş doğal meralara sahip olan bölgemiz hangisidir?

• A) İç Anadolu Bölgesi
• B) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
• C) Ege Bölgesi
• D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi, ülke genelindeki toplam çayır ve mera alanlarının yaklaşık %30'unu tek başına barındırarak ilk sıradadır. Yaz kuraklığının vurduğu Güneydoğu ise mera alanlarında en fakir bölgemizdir.

20. Yumurta tavukçuluğu sektöründe, entegre tesis kapasitesi ve büyük şehirlere lojistik yakınlık avantajıyla ticari yumurta üretiminde önde gelen bölgemiz hangisidir?

• A) Ege Bölgesi ✓
• B) Marmara Bölgesi
• C) İç Anadolu Bölgesi
• D) Karadeniz Bölgesi

Ege Bölgesi (özellikle Afyonkarahisar ve Manisa illerindeki devasa entegre yumurta tesisleri) ve İç Anadolu (Konya hattı), Türkiye'nin yumurta borsasını ve üretim hacmini elinde tutan lider bölgelerdir.

21. Tamamen kapalı betonarme tesislerde, iklimsel dalgalanmalardan (yağış, kuraklık) etkilenmeden, fabrikasyon fenni yemlerle yapılan endüstriyel hayvancılık metoduna ne ad verilir?

• A) Mera hayvancılığı
• B) Besi ve ahır hayvancılığı ✓
• C) Göçebe hayvancılık
• D) Geleneksel yaylacılık

Besi ve ahır hayvancılığı (entansif/yoğun hayvancılık), et ve süt verimini maksimumda tutmak için hayvanların ahırlarda özel rasyonlu yemlerle beslendiği, iklime bağımlılığı sıfırlayan modern yöntemdir.

22. Broiler (piliç eti) üretimine odaklanan endüstriyel kümes hayvancılığı tesislerinin, en çok Marmara’nın güneyi ile Ege’nin iç kesimlerinde kümelenmesinin nedeni hangisidir?

• A) Yem hammaddesi üretiminin bu alanlarda yoğun olması
• B) Tüketim merkezlerine (büyük şehirlere) yakınlık ✓
• C) İklim ve bitki örtüsünün elverişli olması
• D) İş gücü maliyetlerinin çok düşük olması

Kümes hayvancılığı kapalı alanda yapıldığı için iklim seçmez. Tesislerin Marmara (Balıkesir, Bolu, Sakarya) ve Ege (Manisa) bölgelerinde yoğunlaşmasının asıl nedeni, İstanbul ve İzmir gibi devasa tüketici pazarlarına yakınlıktır.

23. Türkiye'de ahır hayvancılığının (besi sığırcılığının) karlılığını baskılayan ve üretim maliyetlerinin yaklaşık %70'ini oluşturan en büyük yapısal sorun hangisidir?

• A) Veteriner eksikliği
• B) Mera yetersizliği
• C) Kaliteli yem maliyetlerinin yüksekliği ✓
• D) Lojistik araç eksikliği

Modern hayvancılıkta en büyük gider kalemi fenni yemdir. Türkiye, fenni yem imalatında kullanılan soya, mısır ve katkı bileşenlerini büyük oranda ithal ettiği için yem maliyetlerinin yüksekliği hayvancılığın en büyük sorunudur.

24. Türkiye deniz balıkçılığı sektörü istatistiklerinde, avlanan toplam deniz canlısı ağırlığının (tonajının) ezici çoğunluğunu oluşturan kilit balık türü hangisidir?

• A) Lüfer
• B) Palamut
• C) Hamsi ✓
• D) Deniz Alabalığı

Karadeniz havzasında kış aylarında ağlara takılan hamsi, Türkiye'nin yıllık toplam su ürünleri avcılık bilançosunda tonaj olarak açık ara en büyük paya sahip ticari balık türüdür.

25. Kızılçam ağaçlarının gövdesinde yaşayan çam pamuklu koşnilinin (basra böceği) salgılarını işleyen arıların ürettiği, çam balı üretiminde dünya lideri olan yöre ve şehrimiz hangisidir?

• A) Muğla ✓
• B) Rize
• C) Kars
• D) Artvin

Muğla ili ve çevresi, coğrafi işaretli çam balı üretimiyle küresel arzın neredeyse %90'ını tek başına karşılar. Eşsiz iklim ve çam ormanı ekosistemi arıcılığı bu alanda tekel yapmıştır.