Altın Test 3

1. Aşağıdakilerden hangileri Musul meselesi ile ilgili gelişmelerden biri _değildir_?

• A) 1926 Ankara Antlaşması
• B) Sandler raporu ✓
• C) Brüksel Hattı
• D) Nasturi Ayaklanması
• E) Haliç Konferansı

Nasturi Ayaklanması, Brüksel Hattı (Milletler Cemiyeti sınır çizgisi), 1926 Ankara Antlaşması ve Haliç Konferansı doğrudan Türkiye-İngiltere arasındaki Musul sorunu ile ilgilidir. Sandler Raporu ise Hatay meselesinin çözümü için Milletler Cemiyeti tarafından hazırlanan rapordur, Musul ile bir ilgisi yoktur.

2. Atatürk, dinin vicdan işi olduğunu, herkesin inancında serbest bulunduğunu; ancak din işlerinin devlet işleriyle karıştırılmaması gerektiğini belirtmiştir. Bu düşünce aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

• A) Milliyetçilik
• B) İnkılapçılık
• C) Laiklik ✓
• D) Cumhuriyetçilik
• E) Devletçilik

Atatürk'ün din ve vicdan hürriyetine yaptığı vurgu, dine saygı gösterilmesini savunması ve din işleri ile devlet işlerinin birbirine karıştırılmamasını (sekülerlik) vurgulaması doğrudan Laiklik (C) ilkesiyle ilgilidir.

3. Tevhid-i Tedrisat Kanunu, I. Milliyetçilik, II. Halkçılık, III. Laiklik İlkelerinden hangileriyle ilişkilidir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Tevhid-i Tedrisat Kanunu eğitim birliğini sağlayarak milli, laik ve eşitlikçi bir eğitim düzeni kurmayı amaçlamıştır. Bu nedenle üç ilkeyle de ilişkilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

4. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilgili inkılaplardan biri _değildir_?

• A) Saltanatın kaldırılması
• B) TBMM'nin açılması
• C) Halk Fırkasının kurulması
• D) Türk Dil Kurumunun kurulması ✓
• E) Halifeliğin kaldırılması

Türk Dil Kurumu'nun kurulması milliyetçilik ilkesiyle ilgilidir. Cumhuriyetçilik doğrudan milli egemenlik ve yönetim biçimiyle bağlantılıdır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Türk Dil Kurumunun kurulması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

5. I. Ekonomide yabancı etkinliğinin kırılmaya çalışılması II. Kadınlara siyasi hakların verilmesi III. Ağa, molla, zade gibi unvanların kaldırılması Bu gelişmelerin Atatürk ilkeleriyle olan ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gruplandırılmıştır?

• A) İnkılapçılık - Devletçilik – Halkçılık
• B) Laiklik - Halkçılık - Devletçilik
• C) Milliyetçilik - Cumhuriyetçilik - Halkçılık ✓
• D) Devletçilik - Halkçılık - Cumhuriyetçilik
• E) Cumhuriyetçilik - Milliyetçilik - Laiklik

I. Ekonomide yabancı tekelinin ve etkinliğinin kırılmaya çalışılması milli bağımsızlığı esas aldığından Milliyetçilik; II. Kadınlara seçme-seçilme haklarının verilerek halk iradesinin yönetime tam yansıması sağlandığından Cumhuriyetçilik; III. Ağa, molla, bey gibi lakap ve unvanların yasaklanarak sosyal eşitlik sağlanması ise Halkçılık ilkesiyle ilgilidir. Doğru eşleştirme C seçeneğidir.

6. Tek parti döneminde Cumhuriyet Halk Partisi'nin 5. Kurultayı'nda, hükümetin icraatlarını denetlemek ve meclisi çok partili sisteme alıştırmak amacıyla oluşturulan grup aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Islahat Grubu
• B) Hizb-i Cedit Grubu
• C) Müstakil Grup ✓
• D) Müdafaa-i Hukuk Grubu
• E) Tahkikat Komisyonu

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1939 yılındaki 5. Büyük Kurultayı'nda, tek parti yönetiminde hükümetin icraatlarını denetlemek ve demokratik denetim mekanizmasını mecliste simüle etmek amacıyla kurulan grup 'Müstakil Grup'tur.

7. I. Balkan Savaşı'nda Osmanlı Devleti'ne karşı oluşan ittifakta, I. Sırbistan II. Romanya III. Bulgaristan Devletlerinden hangileri yer almamıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) II ve III

I. Balkan Savaşı (1912-1913), Osmanlı Devleti'ne karşı Karadağ, Sırbistan (I), Yunanistan ve Bulgaristan'ın (III) birleşmesiyle gerçekleşmiştir. Romanya (II) ise I. Balkan Savaşı'na katılmamış, ancak II. Balkan Savaşı'nda Bulgaristan'ın fazla toprak almasına karşı çıkarak Bulgaristan'a karşı savaşa dahil olmuştur. Dolayısıyla I. Balkan Savaşı ittifakında yer almayan devlet Romanya'dır (Yalnız II).

8. II. Dünya Savaşı sırasında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün katılımıyla toplanan ve Türkiye'nin savaşa girmesi konusunun görüşüldüğü konferans aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yalta
• B) Quebec
• C) Postdam
• D) Tahran
• E) Kahire ✓

II. Dünya Savaşı sırasında, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile ABD Başkanı Roosevelt ve İngiltere Başbakanı Churchill arasında 4-6 Aralık 1943 tarihlerinde düzenlenen II. Kahire Konferansı'na Türkiye de katılmıştır. Bu konferansta Türkiye, prensipte savaşa girmeyi kabul etmiş ancak askeri yardım şartını öne sürerek katılımını ertelemiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

9. Osmanlıcılık fikri, farklı milletleri eşitlik ve ortak vatandaşlık düşüncesiyle bir arada tutmayı amaçlamıştır. Bu fikir akımının öncüleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

• A) Namık Kemal ✓
• B) Ziya Gökalp
• C) Mehmet Akif Ersoy
• D) Abdullah Cevdet
• E) Yusuf Akçura

Namık Kemal, Ziya Paşa ve Mithat Paşa; farklı milletleri eşit vatandaşlık temelinde bir arada tutmayı amaçlayan Osmanlıcılık fikrinin önemli savunucuları arasındadır.

10. I. Batı Göktürklerin yaşadığı alanda kuruldular. II. Emeviler zamanında Arapları yenilgiye uğrattılar. III. İslamiyetin Orta Asya'da yayılmasına engel olmuşlardır. Yukarıdaki bilgiler aşağıda verilen hangi Türk devleti ile ilgilidir?

• A) Hazarlar
• B) Karluklar
• C) Türgişler ✓
• D) Kutluklar
• E) Uygurlar

Batı Göktürk sahasında kurulan, Emevilerle mücadele eden ve Arap ilerleyişini durduran devlet Türgişlerdir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Türgişler" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

11. Tanzimat Fermanı'nda yeniliklerin; I. Askeri II. İdari III. Eğitim Alanlarından hangilerinde yaygınlaştığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) I, II ve III ✓
• E) DII ve III

Tanzimat Fermanı (1839), Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma sürecinin ilk önemli adımıdır. Ferman; vergi adaleti ve rüşvetin önlenmesi gibi idari (II) alanları, askerliğin vatan görevi haline getirilmesi ve düzenli bir sisteme bağlanması gibi askeri (I) alanları ve Osmanlı'da modern, laik ve batılı tarzda eğitim kurumlarının (Rüştiyeler, İdadiler vb.) yaygınlaşmasını sağlayan genel eğitim (III) politikalarının altyapısını oluşturmuştur. Bu nedenle her üç alan da fermanın getirdiği yenilikler ve gelişmeler arasındadır.

12. Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit döneminde açılan sosyo-kültürel kurumlardan birisi _değildir_?

• A) Asarıatika
• B) Sanayi Nefise Mektebi
• C) Darülaceze
• D) Sağır, Dilsiz ve A'ma Mektebi
• E) Himaye-i Etfal ✓

Himaye-i Etfal, II. Abdülhamit döneminde açılan sosyo-kültürel kurumlardan biri değildir; daha sonraki dönemin çocuk esirgeme faaliyetleriyle ilgilidir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Himaye-i Etfal" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

13. Mudanya Mütarekesinden sonra "Trakya Yüksek Komiseri" sıfatıyla İstanbul ve Doğu Trakya'nın yönetimini teslim alan TBMM temsilcisi komutan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Fahrettin Altay
• B) Refet Bele ✓
• C) Yakup Şevki
• D) İsmet İnönü
• E) Kazım Dirik

Mudanya Mütarekesi sonrasında Refet Bele, Trakya Yüksek Komiseri olarak İstanbul ve Doğu Trakya'nın teslim alınmasında görev yapmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Refet Bele" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

14. Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'nin savaşa karşı aldığı önlemler arasında _yer almaz_?

• A) Millî Korunma Kanunu'nun çıkarılması
• B) Varlık vergisi uygulamasının getirilmesi
• C) II. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması ✓
• D) Bazı illerde karartma uygulamasının yapılması
• E) Millî kaynakların büyük ölçüde savunmaya ayrılması

II. Beş Yıllık Sanayi Planı savaş şartları nedeniyle uygulanamamıştır. Bu nedenle Türkiye'nin savaş yıllarında aldığı önlemler arasında gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "II. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

15. Eski Türklere ait kurganlarda yapılan kazılarda demirden yapılmış kılıç, süngü, bıçak ve balta gibi silahların çıkması, I. savunma veya saldırı amaçlı araçlara sahip olunduğunun, II. maden işleme sanatının geliştiğinin III. ahiret inancının olduğunun Hangilerinin göstergeleri arasındadır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Kurganlardan kılıç, süngü, bıçak gibi askeri teçhizatların çıkması; Türklerin savunma/saldırı araçlarına sahip olduğunu (I) ve bu araçların demirden yapılmış olması maden işleme sanatının geliştiğini (II) kanıtlar. Ayrıca bu eşyaların ölüyle birlikte mezara (kurgana) gömülmesi, ölen kişinin öteki dünyada da bu eşyaları kullanacağı inancını, yani 'ahiret inancını' (III) net bir şekilde göstererir. Bu nedenle her üç durum da göstergedir.

16. Aşağıdakilerden hangisi, 1853-1856 yılları arasında yapılan Kırım Savaşı ve sonrasında imzalanan Paris Antlaşması ile ilgili doğru bir bilgi _değildir_?

• A) Kırım'ın bağımsız bir devlet haline gelmesi ✓
• B) Rusya ve Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'deki etkinliğinin engellenmesi
• C) Osmanlı Devleti'nin bir Avrupa devleti sayılması
• D) Islahat Fermanı'nın uluslararası bir antlaşmanın konusu olması
• E) Osmanlı Devleti'nin ilk kez dış borç alması

Kırım Savaşı sonunda Kırım bağımsız devlet haline gelmemiştir. Paris Antlaşması daha çok Karadeniz'in tarafsızlığı ve Osmanlı'nın Avrupa devleti sayılması gibi sonuçlar doğurmuştur.

17. 1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin yaşanması aşağıdakilerden hangisinden istenilen sonucun alınamamasına neden olmuştur?

• A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
• B) Teşvik-i Sanayi Kanunu ✓
• C) I. Beş Yıllık Sanayi Planı
• D) Kabotaj Kanunu
• E) Medeni Kanun

1927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu, 1929 yılında tüm dünyayı sarsan Büyük Depresyon'un (ekonomik krizin) patlak vermesiyle birlikte özel girişimcilerin sermaye bulamaması ve yatırım yapamaması nedeniyle başarısız olmuş ve hedeflenen sanayi hamlesi gerçekleştirilememiştir.

18. Karahanlıların Orta Asya Türk kültürünü devam ettirmelerinin doğal sonuçlarından biri olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

• A) Kervansaray mimarisine önem vermeleri
• B) İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmeleri
• C) Gaznelilerle mücadele etmeleri
• D) Her alanda Türkçe ‘ye büyük önem vermeleri ✓
• E) Varlıklarını Türkistan'da sürdürmeleri

Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen kuruldukları coğrafya (Türkistan) ve nüfus yapılarının tamamen Türk olmasının bir sonucu olarak Orta Asya Türk kültürünü güçlü bir şekilde korumuşlardır. Bunun en doğal göstergesi, resmi dillerinin Türkçe olması ve Divânu Lugâti't-Türk, Kutadgu Bilig gibi Türkçe eserlerin bu dönemde yazılmış olmasıdır.

19. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde isyanlar, kurumlarda bozulmalar ve savaşlarda istenen başarıların alınamaması üzerine çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerin; I. askerî, II. mali, III. eğitim Alanlarından hangilerini kapsadığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) yapılan ıslahatlarda bozulan orduyu disiplin altına almak amacıyla askeri (I) ve bütçe açıklarını kapatmak, saray harcamalarını kısmak amacıyla mali (II) alanlarda düzenlemeler yapılmıştır. Ancak bu yüzyıldaki ıslahatlarda eğitim (III) alanında köklü bir yenilik veya düzenleme yapılmamıştır. Eğitim alanındaki modernleşme çalışmaları XVIII. yüzyıldan (Lale Devri ve sonrası) itibaren başlayacaktır. Dolayısıyla yapılan düzenlemeler I ve II. alanları kapsar.

20. Türklerin İslam 'a girişi ile birlikte kullanımı yaygınlaşan hükümdarlık alametleri arasında aşağıdakilerden hangisi _yer almaz_?

• A) Hilat
• B) Menşur
• C) Tıraz
• D) Kotuz ✓
• E) Hutbe

Kotuz (Sorguç/Tuğ), hükümdarın başına taktığı şapkaya veya ata takılan süslü kıl demetidir ve İslamiyet öncesi dönemden itibaren kullanılan geleneksel bir Türk hükümdarlık alametidir. Hutbe, Tıraz (halifenin gönderdiği işlemeli giysi), Hilat (halifeden gelen hediyeler bütünü) ve Menşur (halifenin onay belgesi) ise İslamiyet'in kabul edilmesiyle kullanılmaya başlanan İslami hükümdarlık sembolleridir.