Karma Test 27

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hayiflanma' (yapılmayan bir işten duyulan üzüntü) anlamı vardır?

• A) Keşke o evi zamanında alsaydık. ✓
• B) Bu sınavdan düşük not almaktan korkuyorum.
• C) Yazıklar olsun, emeklerimi boşa çıkardın!
• D) Belki yarın hava güzel olur.

Hayıflanma, kaçırılan fırsatlar veya yapılmayan eylemler için duyulan üzüntüdür. 'Keşke alsaydık' ifadesi bunu karşılar. (C şıkkı sitem/kızgınlıktır).

2. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra 'Bu durum, okuyucunun esere olan ilgisini azaltıyor.' cümlesi getirilebilir? (I) Yazar, son romanında çok uzun betimlemelere yer vermiş. (II) Olay örgüsü sık sık bu betimlemelerle kesiliyor. (III) Kahramanların ruh halleri derinlemesine incelenmiş. (IV) Dilin sadeliği ise eserin en güçlü yanı.

• A) I
• B) II ✓
• C) III
• D) IV

II. cümlede olay örgüsünün kesilmesinden (olumsuz bir durum) bahsediliyor. Araya giren bu cümle, II. cümlenin sonucudur.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ünlü düşmesi'ne uğramış bir sözcük **yoktur**?

• A) Aklını başına al.
• B) Resmi duvara as.
• C) Gönlünü ferah tut.
• D) Daracık bir sokaktı. ✓

A (Akıl-ı), B (Resim-i), C (Gönül-ü) ünlü düşmesine uğramıştır. D seçeneğinde 'Dar-a-cık' (ünlü türemesi) vardır.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

• A) Türkçe'nin zenginliği tartışılmaz. ✓
• B) Ankaralılar bu havayı iyi bilir.
• C) 1985'te göreve başlamış.
• D) TDK'nin yeni yayını çıktı.

Özel isimlerden türetilen sözcüklere (Türk-çe) gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğrusu: 'Türkçenin'.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesne, açıklayıcısıyla birlikte verilmiştir?

• A) İzmir'i, doğduğum kenti, çok özledim. ✓
• B) Annem, o melek kadın, bizi bekliyor.
• C) Dün akşam, saat dokuzda, buluştuk.
• D) Kitabı, masanın üzerindekini, bana ver.

Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'İzmir'i' (Nesne). 'doğduğum kenti' (Nesnenin açıklayıcısı olan ara söz). Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'durum zarfı' (hal zarfı) kullanılmıştır?

• A) Sessizce yerine oturdu. ✓
• B) Akşam size geleceğiz.
• C) Çok yorgunum.
• D) İçeri girdi.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Fiile sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verir. 'Nasıl oturdu? -> Sessizce'. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sıfat yapan ki' vardır?

• A) Sendeki kitap benim. ✓
• B) Seninki yine gelmedi.
• C) Gördüm ki sevmiyorsun.
• D) Oysaki ben inanmıştım.

'Sende-ki kitap'. -ki eki eklendiği sözcüğü sıfat yapmıştır. B (İlgi zamiri), C ve D (Bağlaç).

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dolaylı tümleç' vurgulanmıştır?

• A) Yarın İstanbul'a gideceğim. ✓
• B) İstanbul'a yarın gideceğim.
• C) Gideceğim yarın İstanbul'a.
• D) Ben yarın İstanbul'a gideceğim.

Yüklemden (gideceğim) hemen önceki öge vurgulanır. 'İstanbul'a' (Dolaylı Tümleç).

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'birleşik fiil' bitişik yazılmalıdır?

• A) Arz etti.
• B) Fark etti.
• C) Tercih etti.
• D) Seyretti. ✓

Doğru cevap D seçeneğidir. Yazım kuralları açısından incelendiğinde, Seyir-etmek -> Seyretmek. Ünlü düşmesi olduğu için bitişik yazılır. İmla kurallarına ve kelimelerin doğru yazılışlarına dikkat edilmesi gerekir.

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) 'anlam karışıklığını gidermek' amacıyla kullanılmıştır?

• A) İhtiyar, adama seslendi. ✓
• B) Elma, armut, muz aldım.
• C) Evet, seni anlıyorum.
• D) Ankara'ya, başkente, gidiyorum.

Virgül olmazsa 'İhtiyar adam' tamlaması anlaşılabilir. 'İhtiyar'ın özne olduğunu belirtmek için kullanılmış.

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ettirgen' çatılı fiil vardır?

• A) Saçlarını kestirdi. ✓
• B) Bebek uyudu.
• C) Yemeği pişirdi.
• D) Çocuk ağladı.

Kesmek (Geçişli) -> Kestirmek (Geçişli). Geçişlilik derecesi artırılmış ve işi başkasına yaptırma anlamı vardır.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'belgisiz sıfat' kullanılmıştır?

• A) Birtakım sorunlar yaşıyoruz. ✓
• B) Soruların birkaçı zordu.
• C) Herkes buraya baksın.
• D) Kimse beni anlamıyor.

'Birtakım' sözcüğü 'sorunlar' ismini nitelediği için belgisiz sıfattır. Diğerleri zamirdir.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sebep-sonuç' ilişkisi **yoktur**?

• A) Maaşını alamadığı için üzgündü.
• B) Sınava çalışmak üzere odaya kapandı. ✓
• C) Kar yağdığından yollar kapandı.
• D) Çok yorulduğu için erken yattı.

B seçeneği 'Amaç-Sonuç' cümlesidir. Sınava çalışmak amaçtır, henüz sonuçlanmamıştır.

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yüklem' isim soyludur?

• A) Buralar eskiden çok güzeldi. ✓
• B) Dün akşam bize geldi.
• C) Kitabı bir solukta okudu.
• D) Sabaha kadar çalıştı.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Güzel' isimdir, '-di' ek eylemini alarak yüklem olmuştur. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ünsüz benzeşmesi' (sertleşmesi) vardır?

• A) Çiçekçi dükkanı kapalıydı. ✓
• B) Evden yeni geldim.
• C) Masanın örtüsü kirlendi.
• D) Gözleri doldu.

Çiçek-ci -> Çiçekçi. 'k' sert ünsüzü, 'c' yumuşak ünsüzünü sertleştirerek 'ç' yapmıştır.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

• A) Hiçbiri anlatılanlara inanmıyor, şüpheyle bakıyordu. ✓
• B) Çiçekleri suladı, güneşe çıkardı.
• C) Evi temizledi, boyadı.
• D) Yarın sinemaya gideceğiz.

Özne eksikliği. 'Hiçbiri' inanmıyor (olumsuz), 'hepsi' şüpheyle bakıyordu (olumlu) olmalı. İkinci cümleye özne gerekir.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zaman anlamı' taşıyan bir sözcük **yoktur**?

• A) Güzelce yıkandı. ✓
• B) Yarın görüşürüz.
• C) Akşam oldu.
• D) Gündüz uyumuş.

'Güzelce' durum zarfıdır. Diğerlerinde (Yarın, Akşam, Gündüz) zaman anlamı vardır.

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'mecaz anlamlı' bir sözcük kullanılmıştır?

• A) Soğuk davranışlarıyla herkesi üzdü. ✓
• B) Hava bugün çok soğuk.
• C) Soğuk su içme.
• D) Buz gibi bir ayran içtik.

Doğru cevap A seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, 'Soğuk davranış', ilgisiz ve sevimsiz anlamında mecazdır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zincirleme isim tamlaması' kullanılmıştır?

• A) Şehrin sokak lambaları yanmıyor. ✓
• B) Masanın ayağı kırıldı.
• C) Ali'nin yeni defteri.
• D) Evin bahçesi temiz.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Şehrin [sokak lambaları]'. Üç isimden oluşmuştur. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ek fiil' (ek eylem) kullanılmamıştır?

• A) Hava çok güzeldi.
• B) O, iyi bir insandır.
• C) Dün sinemaya gittik. ✓
• D) Keşke o da gelseydi.

C seçeneğindeki 'gittik' sadece görülen geçmiş zaman kipi almıştır. A (isim+idi), B (isim+dir), D (fiil+se+idi - birleşik zaman).

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kişileştirme' sanatı vardır?

• A) Dağlar beyaz şalını omuzlarına attı. ✓
• B) Aslan gibi kükredi.
• C) Gözleri deniz mavisiydi.
• D) Pamuk gibi elleri vardı.

Dağların şal atması (kar yağması) insana ait bir özelliğin doğaya aktarılmasıdır.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bağlaç olan de' yanlış yazılmıştır?

• A) Ahmette bizimle gelecek. ✓
• B) Sen de mi geliyorsun?
• C) O da beni anlamıyor.
• D) Kitap da defter de masada.

Doğru cevap A seçeneğidir. Türkçe yazım kuralları açısından incelendiğinde, Bağlaç olan 'de' ayrı yazılır ve sertleşmez. 'Ahmet de' olmalıydı. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel kılavuzuna göre bu sözcüğün doğru yazımı 'de' şeklindedir.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sözde özne' vardır?

• A) Sınıflar temizlendi. ✓
• B) Hizmetli sınıfları temizledi.
• C) Çocuklar bahçede koşuyor.
• D) Öğretmen ders anlatıyor.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Temizleyen belli değildir, sınıflar temizlenmiştir (edilgen çatı). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'tezlik fiili' kullanılmıştır?

• A) Çözüverdi. ✓
• B) Bakakaldı.
• C) Gidebildi.
• D) Yapamadı.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, '-ivermek' tezlik fiilidir. B (Sürerlik), C (Yeterlilik). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'işaret zamiri' kullanılmıştır?

• A) Bunu daha önce görmemiştim. ✓
• B) Bu kitabı okudum.
• C) Şu adam kim?
• D) O ev satılık.

Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Bunu' sözcüğü ismin yerini işaret yoluyla tutar. Diğerleri işaret sıfatıdır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.