Hukukun Temel Kavramları 4

1. Türk hukuku uygulamasında, aşağıda verilen işlemlerden hangilerinin hukuki geçerlilik kazanması veya tamamlanması için kesin olarak bir mahkeme kararı bulunması zorunludur? I. Gaiplik kararı verilmesi II. İsim değiştirme talebi III. Evlat edinme işlemi IV. Kazai rüşt (yargısal ergin kılınma) V. Haciz kararı alınması

• A) I, II ve IV
• B) I, II, III, IV ve V
• C) I ve II
• D) I, III, IV ve V
• E) I, II, III ve IV ✓

Gaiplik, haklı nedenle isim değişikliği, evlat edinme ve yargısal erginlik mahkeme kararı gerektirir. Haciz ise ilamsız takipte mahkeme kararı olmadan icra dairesince uygulanabilir.

2. Türk Medeni Kanunu'na göre, gerçek kişiliğin ve hak ehliyetinin kazanılmasının başlangıç anı hangisidir?

• A) Doğumla
• B) Ana rahmine düşme anıyla
• C) Sağ ve tam doğumla ✓
• D) Ergin olmakla
• E) Nüfusa kayıtla

Türk Medeni Kanunu'na göre kişilik, çocuğun sağ ve tam doğduğu anda başlar. Ceninin hak ehliyeti ise sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düştüğü andan itibaren korunur.

3. 16 yaşında ve ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün kendi el yazısıyla düzenlediği vasiyetnamenin hukuki durumu nedir?

• A) Ayşe ergin olmadığı için vasiyetname kendiliğinden geçersizdir.
• B) Vasiyetname ancak mahkeme kararıyla geçerli olabilir.
• C) Noter huzurunda yapılmadığı için yok hükmündedir.
• D) Vasiyetname ancak veli veya vasinin izniyle geçerli olabilir.
• E) Vasiyetname düzenlendiği andan itibaren geçerlidir. ✓

Vasiyetname düzenleyebilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmak yeterlidir. El yazılı vasiyetname kanunun aradığı şekil koşulları sağlandığında geçerlidir.

4. Ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına veya kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak yapılan bir sözleşme hangi yaptırıma tabidir?

• A) Tazminat
• B) Yokluk
• C) İptal edilebilirlik
• D) Kesin hükümsüzlük ✓
• E) Ceza

Emredici kurallara, ahlaka ve kamu düzenine aykırı sözleşmeler kesin hükümsüzdür ve baştan itibaren hiçbir hüküm doğurmazlar.

5. Borç ilişkilerinin niteliği ve Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi borçlar hukukuna hâkim olan temel ilkelerden biri değildir?

• A) İvazlılık ilkesi
• B) Aleniyet ilkesi ✓
• C) İrade özgürlüğü ilkesi
• D) Nispilik ilkesi
• E) Emprevizyon ilkesi

Aleniyet ilkesi özellikle tapu sicili gibi ayni haklara ilişkin alanlarda uygulanır. Diğer seçenekler borç ilişkileri ve sözleşmelerle bağlantılı ilkelerdir.

6. Selin ile Burak resmî nikâh memuru önünde evlenmiştir. Türk Medeni Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi bu evliliğin mutlak butlanla sakat olmasına neden olmaz?

• A) Selin'in evlenmeye engel olacak derecede akıl hastası olması
• B) Burak'ın evlenme sırasında hâlihazırda evli bulunması
• C) Burak ile Selin arasında amca-yeğen yakınlığının olması
• D) Selin'in bulaşıcı hastalığını Burak'tan gizlemesi ✓
• E) Selin ile Burak arasında evlatlık ilişkisinin bulunması

Evli olma, ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk ve yakın hısımlık mutlak butlan nedenleridir. Hastalığın gizlenmesi ise aldatma (hile) kapsamında olup nispi butlan (iptal edilebilirlik) sebebi oluşturabilir; mutlak butlan sebebi değildir.

7. Ceza hukukunda aşağıdakilerden hangisi suçun maddi (dış dünyada gözlenebilen) unsurları arasında yer almaz?

• A) Mağdur
• B) Fail
• C) Kast ✓
• D) Suçun konusu
• E) Fiil

Fail, mağdur, fiil ve suçun konusu suçun maddi unsurlarıdır. Kast ise kusurlulukla ilgili manevi unsurdur.

8. Aşağıdaki hukuk dallarının hangisinde örf ve âdet kurallarına kesinlikle başvurulamaz?

• A) Vergi hukuku ✓
• B) Medeni hukuk
• C) Ticaret hukuku
• D) Borçlar hukuku
• E) Eşya hukuku

Vergilerin kanuniliği ilkesi gereğince vergi hukukunda örf ve âdet hukukuna dayanılarak vergi yükümlülüğü oluşturulamaz. Özel hukuk dallarında ise yazılı hüküm bulunmadığında örf ve âdet hukukuna başvurulabilir.

9. Aşağıdakilerden hangisi hukukun yazılı asli kaynakları arasında yer almaz?

• A) Uluslararası antlaşma
• B) Örf ve âdet hukuku ✓
• C) Genelge
• D) Cumhurbaşkanı Kararnamesi
• E) Yönetmelik

Örf ve âdet hukuku yetkili makamlar tarafından yazılı biçimde konulmaz; toplum içinde kendiliğinden oluşan yazısız hukuk kaynağıdır.

10. Hukuk dışındaki diğer sosyal düzen kurallarının (din, ahlak, görgü) hukuk kurallarına kıyasla yetersiz kalmasının temel nedeni nedir?

• A) Yaptırımlarının manevi nitelikte olması ✓
• B) Hiçbir yaptırımlarının bulunmaması
• C) Yaptırımları uygulayacak kişilerin bulunmaması
• D) Yaptırımlarının kişiler üzerinde etkili olmaması
• E) Yaptırımlarının yetersiz olması

Din, görgü ve ahlak kurallarının yaptırımları manevidir ve hukuk kurallarındaki gibi devlet gücüyle desteklenmez. Hukuk kurallarının ayırt edici yönü maddi yaptırıma sahip olmasıdır.

11. Borçlar Kanunu hükümlerine göre, bir borç ilişkisinin kurucu ve vazgeçilmez temel unsurlarından (alacaklı, borçlu ve ...) biri hangisidir?

• A) Haciz
• B) İhtiyati tedbir
• C) Edim ✓
• D) Alacak hakkı
• E) Yazılı sözleşme

Borç ilişkisinin temel unsurları alacaklı, borçlu ve edimdir. Edim, borçlunun alacaklıya karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu davranıştır.

12. İfa zamanı gelmiş, alacaklısı tarafından talep ve dava edilebilir nitelik kazanmış borç ilişkisine ne ad verilir?

• A) Temerrüt
• B) Muaccel borç ✓
• C) Eksik borç
• D) Müeccel borç
• E) İvazlı borç

İfa zamanı gelmiş ve alacaklı tarafından talep edilebilir borç muaccel borçtur. Vadesi henüz gelmemiş borç ise müecceldir.

13. Türk hukuk sisteminde 2018 yılı itibarıyla çıkarılmasına son verilen normlar arasında; I. Tüzük II. Kanun hükmünde kararname III. Yönetmelik IV. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yukarıdakilerden hangileri yer alır?

• A) II ve IV
• B) I ve III
• C) II ve III
• D) I, II ve IV
• E) I ve II ✓

2017 değişikliğiyle (yürürlük 2018) tüzükler ile kanun hükmünde kararnameler (KHK) tamamen kaldırılmıştır. Artık yeni tüzük ve KHK çıkarılamaz. Yönetmelik ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ise sistemde varlığını korumaktadır.

14. Türk Medeni Kanunu'na göre, aşağıda belirtilen kişilerden hangisi kanunen ergin (reşit) olarak kabul edilmez?

• A) Olağanüstü evlenme yoluyla on altı yaşında evlenen kişi
• B) On beş yaşını doldurup mahkeme kararıyla ergin kılınan kişi
• C) On sekiz yaşını dolduran kişi
• D) Sonradan evlat edinilerek Türk vatandaşlığını kazanan on beş yaşındaki kişi ✓
• E) Olağan evlenme yoluyla on yedi yaşında evlenen kişi

Erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla, evlenmeyle veya on beş yaşını dolduran küçüğün mahkemece ergin kılınmasıyla kazanılabilir. Evlat edinilmek ve vatandaşlık kazanmak tek başına erginlik sağlamaz.

15. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal düzeni düzenleyen kurallar arasında yer almaz?

• A) Tabiat kuralları ✓
• B) Din kuralları
• C) Hukuk kuralları
• D) Ahlak kuralları
• E) Görgü kuralları

Hukuk, ahlak, görgü ve din kuralları toplumsal yaşamı düzenleyen kurallardır. Tabiat kuralları ise doğa olaylarının işleyişini açıklar; sosyal düzen kuralı değildir.