Hukukun Temel Kavramları 9

1. Türk aile hukukuna göre, aşağıda belirtilen durumlardan hangilerinde evlilik birliği kendiliğinden sona erer? I. Eşlerden birinin ölümü II. Eşlerden biri hakkında ölüm karinesi bulunması III. Eşlerden biri hakkında gaiplik kararı verilmesi

• A) I ve II ✓
• B) Yalnız III
• C) Yalnız I
• D) I, II ve III
• E) II ve III

Ölüm ve ölüm karinesi evliliği kendiliğinden sona erdirir. Gaiplik kararı verilmesi ise evliliği tek başına sona erdirmez; ayrıca evliliğin feshi talep edilmelidir.

2. Türk Ceza Kanunu'na göre, sağır ve dilsiz bireylerin ceza ehliyetinin başlaması için doldurulması gereken asgari yaş kaçtır?

• A) 13
• B) 15 ✓
• C) 18
• D) 21
• E) 12

sağır ve dilsiz kişiler bakımından ceza ehliyetinin on beş yaşın doldurulmasıyla başladığı kabul edilmiştir.

3. Türk Borçlar Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi alacak hakkını ve borç ilişkisini doğrudan sona erdiren hukuki sebeplerden biri değildir?

• A) Mücbir sebep ✓
• B) İbra
• C) İfa
• D) Takas
• E) Alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi

İfa, takas, ibra ve alacaklıyla borçlu sıfatlarının birleşmesi borcu sona erdirir. Mücbir sebep tek başına her durumda borcu sona erdirmez; olayın etkisine göre imkânsızlık veya uyarlama hükümleri gündeme gelebilir.

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na göre yerleşim yeri (ikametgâh) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Sürekli kalma niyetiyle oturulan yere yerleşim yeri denir.
• B) Velayet altındaki çocuğun yerleşim yeri anne ve babasının yerleşim yeridir.
• C) Evli kadının yerleşim yeri kocasının yerleşim yerine tabidir. ✓
• D) Herkes kural olarak tek bir yerleşim yerine sahip olabilir.
• E) Vesayet altındaki kişinin yerleşim yeri bağlı olduğu vesayet makamının bulunduğu yerdir.

Eşler ortak bir yerleşim yeri seçebileceği gibi birbirinden bağımsız yerleşim yerleri de edinebilir. Evli kadının yerleşim yerinin zorunlu olarak kocasına bağlı olduğu ifadesi yanlıştır.

5. Örf ve âdet hukuku ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Hukuk kurallarını kaldırıcı etkisi vardır. ✓
• B) Kanunları yorumlayıcı etkisi vardır.
• C) Kanunları tamamlayıcı etkisi vardır.
• D) Özel hukukta hâkim açısından bağlayıcıdır.
• E) Hukuk kurallarının uygulanmasında başvurulan bir kaynaktır.

Örf ve âdet hukuku yazılı hüküm bulunmadığında özel hukukta başvurulan, yorumlayıcı ve tamamlayıcı etkisi bulunan bir kaynaktır. Ancak bir örf ve âdet kuralı yazılı hukuk kuralını yürürlükten kaldıramaz.

6. Tarafların kendi serbest iradeleriyle dahi aksini kararlaştıramayacağı, kamu düzenini veya zayıf olan tarafı korumayı amaçlayan kurallara ne ad verilir?

• A) Tamamlayıcı hukuk kuralı
• B) Yetki verici hukuk kuralı
• C) Yorumlayıcı hukuk kuralı
• D) Emredici hukuk kuralı ✓
• E) Tanımlayıcı hukuk kuralı

Tarafların kanuni üst sınırı aşacak biçimde aksini kararlaştıramadığı hükümler emredici niteliktedir. Bu kurallar özellikle zayıf tarafı korumayı amaçlar.

7. Türk Medeni Kanunu'na göre, ölüm karinesi ve bunun hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Ölüm karinesinin uygulanması için mahkeme kararına gerek yoktur.
• B) Kişinin ölümüne kesin gözle bakılacak bir olayda kaybolması gerekir.
• C) Mirasçılar teminat göstererek mirasa sahip olur. ✓
• D) Ölüm karinesi için belirli bir bekleme süresi yoktur.
• E) Kişinin evliliği kendiliğinden sona erer.

Ölüm karinesinde mirasçılar teminat göstermeden mirası kazanır. Teminat yükümlülüğü belirli sürelerle gaiplik hâlinde gündeme gelir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.

8. Kişinin kendisini ya da bir başkasını hedef alan haksız ve doğrudan bir saldırıyı orantılı bir savunma ile savuşturması durumuna ne ad verilir?

• A) Zaruret hâli
• B) İhkak-ı hak
• C) İkrah
• D) Kısasa kısas
• E) Meşru müdafaa ✓

Kişinin kendisine veya başkasına yönelik haksız ve mevcut saldırıyı saldırgana karşı zorunlu ve orantılı şekilde defetmesi meşru müdafaadır.

9. Devletin kamu hizmetlerinin finansmanı amacıyla yükümlülerden kanun zoruyla ve karşılıksız olarak topladığı maddi değere ne ad verilir?

• A) Harç
• B) Vergi ✓
• C) Kamulaştırma
• D) Şerefiye
• E) Resim

Vergi, devletin kamu giderlerini karşılamak için kişilerden karşılıksız olarak aldığı ekonomik değerdir. Harç belirli bir kamu hizmetinden yararlanma, resim ise izin karşılığında alınır.

10. Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen ceza türlerinden biri değildir?

• A) Müebbet hapis cezası
• B) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası
• C) Süreli hapis cezası
• D) Genel müsadere cezası ✓
• E) Kısa süreli hapis cezası

Türk Ceza Kanunu'nda süreli, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları yer alır. Genel müsadere cezası ise hukuk sistemimizde yasaklanmıştır ve yer almaz.

11. Anayasa'da normlar hiyerarşisi kapsamında açıkça düzenlenen norm türlerinden biri değildir?

• A) Cumhurbaşkanı Kararnamesi
• B) Milletlerarası antlaşmalar
• C) Kanun
• D) Yönetmelik
• E) Genelge ✓

Genelge, yönerge ve sirküler Anayasa'da adı geçen norm türlerinden değildir. Yönetmelik, Cumhurbaşkanı Kararnamesi, kanun ve milletlerarası antlaşmalar anayasal dayanağı bulunan normlardır.

12. Kanunda geçen 'ayın başı', 'ayın ortası' veya 'ayın sonu' gibi ifadelerin hangi günleri belirteceğini gösteren kurallar hangisine örnektir?

• A) Emredici hukuk kuralı
• B) Tamamlayıcı hukuk kuralı
• C) Tanımlayıcı hukuk kuralı
• D) Yorumlayıcı hukuk kuralı ✓
• E) Yedek hukuk kuralı

Tarafların kullandığı fakat anlamını açıklamadığı ifadelerin kanun tarafından hangi anlamda kabul edileceğini belirleyen hükümler yorumlayıcı hukuk kurallarıdır.

13. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, aşağıdaki suç türlerinin hangisi için genel veya özel af çıkarılması yasaklanmıştır?

• A) Göçmen kaçakçılığı suçları
• B) Orman suçları ✓
• C) Terör suçları
• D) Siyasi suçlar
• E) Askerî suçlar

Anayasa'ya göre münhasıran orman suçları için genel veya özel af çıkarılamaz.

14. Türk Medeni Kanunu'na göre kısıtlı veya küçüklere vasi atamakla yetkili vesayet makamı olan mahkeme hangisidir?

• A) Aile mahkemesi
• B) Bölge adliye mahkemesi
• C) Sulh hukuk mahkemesi ✓
• D) İdare mahkemesi
• E) Asliye hukuk mahkemesi

Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir ve vasi atama yetkisi bu mahkemeye aittir.

15. Ölüm tehlikesi içeren koşullar altında kaybolan bir kimse hakkında gaiplik kararı talep edilebilmesi için en az ne kadar süre geçmesi gerekir?

• A) 2 yıl
• B) 10 yıl
• C) 6 ay
• D) 5 yıl
• E) 1 yıl ✓

Ölüm tehlikesi içinde kaybolma hâlinde gaiplik kararı istenebilmesi için olay tarihinden itibaren en az bir yıl geçmesi gerekir.