COGRAFYA - bolgeler cografyasi (Bölüm 2)
COGRAFYA - bolgeler cografyasi (Bölüm 2)
Türkiye'nin en önemli pamuk üretim bölgeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye'nin en önemli pamuk üretim bölgeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A) Marmara ve Karadeniz
- B) Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu ✓
- C) Doğu Anadolu ve Marmara
- D) Karadeniz ve İç Anadolu
- E) İç Anadolu ve Doğu Anadolu
Pamuk, yetişmesi için sıcak ve kurak bir iklim ile sulama imkânı gerektirmektedir. Bu nedenle Türkiye'de pamuk üretimi başta Ege (Gediz ve Büyük Menderes ovaları), Akdeniz (Çukurova) ve Güneydoğu Anadolu (GAP sulamasıyla) bölgelerinde yoğunlaşmaktadır.
2. Ege Bölgesi'nin diğer bölgelerden farklı olarak sarp dağların denize dik uzanmasının ekonomiye en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hayvancılığı kolaylaştırması
- B) Tarım arazilerini genişletmesi
- C) Orman kaynaklarını artırması
- D) Nüfus artışını hızlandırması
- E) Doğal liman oluşumunu sağlaması ✓
Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik uzandığı için kıyı şeridi girintili çıkıntılıdır. Bu yapı çok sayıda doğal liman oluşturmuş, bu da bölgenin tarihsel süreçte ticarette ve denizcilik alanında önemli bir konuma gelmesini sağlamıştır.
3. Türkiye'de tütün üretiminin en fazla yapıldığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) Akdeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) İç Anadolu Bölgesi
- E) Ege Bölgesi ✓
Türkiye'de tütün üretimi ağırlıklı olarak Ege Bölgesi'nde yapılmaktadır. İzmir, Manisa ve Balıkesir gibi iller tütün tarımında öne çıkmaktadır. Ege tütünü, dünyada aranan kaliteli bir tütün çeşidi olarak bilinmektedir.
4. Aşağıdaki bölge - bölüm eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Karadeniz Bölgesi - Batı Karadeniz Bölümü
- B) Akdeniz Bölgesi - Antalya Bölümü
- C) Ege Bölgesi - Kıyı Ege Bölümü
- D) İç Anadolu Bölgesi - Yukarı Kızılırmak Bölümü
- E) Marmara Bölgesi - Doğu Karadeniz Bölümü ✓
Doğu Karadeniz Bölümü, Marmara Bölgesi'ne değil Karadeniz Bölgesi'ne aittir. Marmara Bölgesi'nin bölümleri; Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Ergene ve Yıldız Dağları bölümleridir. Her bölgede birden fazla bölüm bulunmaktadır.
5. Türkiye'nin en büyük coğrafi bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- E) Akdeniz Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, yaklaşık 163.000 km² yüzölçümü ile Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinin en büyüğüdür. Türkiye topraklarının yaklaşık %21'ini kaplar.
6. Türkiye'de tarım alanlarının en geniş yer kapladığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Ege Bölgesi
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- E) İç Anadolu Bölgesi ✓
İç Anadolu Bölgesi, geniş düzlükleri ve plato alanları sayesinde Türkiye'de tarım alanlarının en geniş yer kapladığı bölgedir. Konya Ovası bu bölgedeki en büyük tarım alanıdır.
7. Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı hangi bölgede yer almaktadır?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Karadeniz Bölgesi
- E) Akdeniz Bölgesi
5137 metre yüksekliğiyle Türkiye'nin en yüksek noktası olan Ağrı Dağı, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Ağrı iline bağlı olarak yer almaktadır.
8. Türkiye'nin en kalabalık nüfusuna sahip bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi ✓
- B) Akdeniz Bölgesi
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) İç Anadolu Bölgesi
- E) Ege Bölgesi
Marmara Bölgesi, İstanbul'un da içinde bulunduğu Türkiye'nin en kalabalık nüfuslu bölgesidir. Ülke nüfusunun yaklaşık üçte biri bu bölgede yaşamaktadır.
9. Karadeniz Bölgesi'nin en önemli tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çay ✓
- B) Pamuk
- C) Zeytin
- D) Buğday
- E) Mısır
Çay, Karadeniz Bölgesi'nin en önemli tarım ürünüdür. Türkiye'deki çay tarımı neredeyse tamamıyla Rize ve çevresinde gerçekleştirilmektedir. Yağışlı ve nemli iklim çay yetiştiriciliği için idealdir.
10. Aşağıdaki ovalardan hangisi Akdeniz Bölgesi'nde yer almaktadır?
- A) Harran Ovası
- B) Çukurova ✓
- C) Konya Ovası
- D) Bafra Ovası
- E) Ergene Ovası
Çukurova (Adana Ovası), Akdeniz Bölgesi'nde Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin biriktirmesiyle oluşmuş verimli bir delta ovasıdır. Pamuk, narenciye ve tahıl üretimiyle önem taşır.
11. Türkiye'nin en uzun akarsuyu olan Kızılırmak hangi bölgeden doğmaktadır?
- A) Ege Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- E) İç Anadolu Bölgesi
Kızılırmak, Sivas ili sınırları içinde Kızıldağ'dan doğmaktadır. Sivas, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır. Kızılırmak, 1355 km uzunluğuyla Türkiye'nin en uzun akarsuyu olup Karadeniz'e dökülür.
12. Ege Bölgesi'nin en önemli tarım ürünü olan zeytin hangi bölümlerde yoğun olarak yetiştirilmektedir?
- A) Kıyı ve kıyıya yakın vadilerde ✓
- B) Yalnızca iç kesimlerde
- C) Yalnızca dağlık alanlarda
- D) Bölgenin her kesiminde eşit biçimde
- E) Yalnızca yüksek platoalarda
Zeytin, Akdeniz iklimine uygun koşullar gerektirdiğinden Ege Bölgesi'nde kıyı şeridinde ve kıyıya açılan vadilerde yoğun olarak yetiştirilir. İç kesimlere gidildikçe iklim sertleştiğinden zeytin yetiştiriciliği azalır.
13. Türkiye'nin sanayi açısından en gelişmiş bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Akdeniz Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi ✓
- E) İç Anadolu Bölgesi
Marmara Bölgesi, İstanbul ve Kocaeli gibi büyük sanayi merkezlerine ev sahipliği yapması, ulaşım kolaylıkları ve nitelikli iş gücü nedeniyle Türkiye'nin sanayisi en gelişmiş bölgesidir. Türkiye'nin toplam sanayi üretiminin büyük bölümü bu bölgeden sağlanır.
14. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Harran Ovası, hangi büyük projeyle sulanmaya başlanmıştır?
- A) Keban Projesi
- B) Konya Ovası Sulama Projesi
- C) Gediz Havzası Projesi
- D) GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) ✓
- E) DOKAP Projesi
Harran Ovası, GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) kapsamında inşa edilen kanallar sayesinde sulanmaktadır. GAP, Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde kurulan barajlar aracılığıyla bölgede sulama ve enerji üretimini hedefleyen büyük bir kalkınma projesidir.
15. Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük gölü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tuz Gölü
- B) Van Gölü ✓
- C) Beyşehir Gölü
- D) Eğirdir Gölü
- E) İznik Gölü
Van Gölü, yaklaşık 3713 km² yüzölçümüyle hem Doğu Anadolu Bölgesi'nin hem de Türkiye'nin en büyük gölüdür. Sodalı suya sahip olan bu göl, tektonik bir çöküntü gölüdür.
16. Karadeniz Bölgesi'nde tarım alanlarının kıyı şeridine sıkışmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarımsal teknolojinin geri olması
- B) Yağışların yetersizliği
- C) Nüfusun az olması
- D) Akarsuların yatay uzanması
- E) Dağların kıyıya paralel uzanması ✓
Karadeniz Bölgesi'nde Kuzey Anadolu Dağları kıyıya paralel uzandığından iç kesimlere geçiş oldukça sınırlıdır. Bu nedenle tarım arazileri dar kıyı şeridinde ve nehir vadilerinde yoğunlaşmaktadır.
17. Türkiye'nin coğrafi bölgeleri belirlenirken aşağıdaki kriterlerden hangisi esas alınmamıştır?
- A) Yüzey şekilleri
- B) İklim özellikleri
- C) Ekonomik faaliyetler
- D) Nüfus yoğunluğu ✓
- E) Bitki örtüsü
1941 yılında Ankara'da düzenlenen I. Coğrafya Kongresi'nde Türkiye 7 coğrafi bölgeye ayrılmıştır. Bu ayrımda iklim, yüzey şekilleri, bitki örtüsü, ekonomik faaliyetler ve beşeri özellikler birlikte değerlendirilmiştir. Nüfus yoğunluğu tek başına bölge belirleme kriteri olarak kullanılmamıştır.
18. Aşağıdaki bölge-iklim eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) İç Anadolu Bölgesi – Karasal iklim
- B) Karadeniz Bölgesi – Her mevsim yağışlı iklim
- C) Ege Bölgesi – Her mevsim yağışlı iklim ✓
- D) Doğu Anadolu Bölgesi – Sert karasal iklim
- E) Akdeniz Bölgesi – Yazları kurak, kışları yağışlı iklim
Ege Bölgesi, Akdeniz iklimine benzer özellikler taşır; yazlar kurak ve sıcak, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Her mevsim yağışlı iklim Karadeniz Bölgesi'nin özelliğidir. Bu nedenle 'Ege Bölgesi – Her mevsim yağışlı iklim' eşleştirmesi yanlıştır.
19. Türkiye'nin yüz ölçümü en büyük bölgesi Doğu Anadolu'dur. Bu bölgeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı bu bölgededir.
- B) Fırat ve Dicle nehirlerinin kaynakları bu bölgededir.
- C) Bölge nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altındadır.
- D) Türkiye'nin en fazla yağış alan noktası bu bölgededir. ✓
- E) Türkiye'nin en büyük gölü Van Gölü bu bölgededir.
Türkiye'nin en fazla yağış alan noktası Rize'nin Pazar ilçesi civarıdır ve bu alan Karadeniz Bölgesi'nde yer alır. Doğu Anadolu Bölgesi yağış bakımından ülke ortalamasının altında kalır; özellikle doğu kesimleri oldukça kuraktır. Diğer şıklar doğrudur: Van Gölü, Fırat-Dicle kaynakları ve Ağrı Dağı bu bölgededir.
20. Güneydoğu Anadolu Bölgesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Bölgede hayvancılık tarımın önüne geçen başlıca ekonomik faaliyettir.
- B) Karadeniz'e kıyısı bulunmayan tek bölgedir.
- C) Bölge, kışları ılık geçtiği için yıllık sıcaklık ortalaması yüksektir.
- D) Türkiye'nin en geniş ovasına ev sahipliği yapar.
- E) Türkiye'nin en büyük ve en işlek barajlarından bazıları bu bölgededir. ✓
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Atatürk Barajı, Karakaya Barajı gibi Türkiye'nin en büyük barajları yer almaktadır. Bu barajlar enerji üretimi ve sulama açısından büyük önem taşır. A) Türkiye'nin en geniş ovası Konya Ovası'dır. B) Bölgede yazlar aşırı sıcak, kışlar soğuk geçer. D) Tarım (tahıl, pamuk) bölgenin önde gelen geçim kaynağıdır. E) Karadeniz'e kıyısı olmayan birden fazla bölge vardır.
21. Marmara Bölgesi, Türkiye'nin en gelişmiş bölgesi olmasına rağmen bazı bölümleri görece geri kalmış durumdadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bölgenin yüz ölçümünün küçük olması
- B) Bölgenin coğrafi konumunun ulaşım açısından dezavantajlı olması
- C) Bölgede tarıma elverişli alanların yetersiz olması
- D) Marmara Bölgesi'nin tamamının aynı düzeyde gelişmiş olması
- E) İstanbul çevresinde yoğunlaşan sanayi ve hizmet sektörünün bölge içinde dengesiz dağılması ✓
Marmara Bölgesi'nde sanayi, ticaret ve hizmet sektörleri büyük ölçüde İstanbul ve çevresinde yoğunlaşmıştır. Bölgenin Ergene Havzası ve Güney Marmara gibi kesimleri bu gelişmişlikten yeterince pay alamamaktadır. Bu dengesiz dağılım, bölge içi gelişmişlik farklarının temel nedenidir.
22. Karadeniz Bölgesi'nde tarım alanlarının dar ve dağlık olması nedeniyle ortaya çıkan aşağıdaki durumlardan hangisi diğerlerinden farklı bir sonuca yol açmıştır?
- A) Küçük aile işletmeciliğinin yaygınlaşması
- B) Tarım alanlarının meyilli arazilerde oluşturulması
- C) Bölgeden diğer bölgelere yoğun göç verilmesi ✓
- D) Hayvancılığın tarıma oranla daha fazla gelişmesi
- E) Bölgede nüfusun sahil şeridinde yoğunlaşması
Dar tarım alanları ve engebeli arazi; A, B, D ve E şıklarındaki durumları doğrudan bölge içinde ortaya çıkarmıştır. Ancak C şıkkındaki göç olgusu, insanların bölgeyi terk ederek başka yerlere gitmesine yol açmıştır, yani bölge dışına etkili bir sonuçtur. Bu nedenle C şıkkı diğerlerinden farklı bir sonuca işaret eder.
23. Aşağıdaki bölge-bölüm eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi – Yukarı Fırat Bölümü
- B) Karadeniz Bölgesi – Batı Karadeniz Bölümü
- C) İç Anadolu Bölgesi – Konya Bölümü
- D) Ege Bölgesi – Ergene Bölümü ✓
- E) Akdeniz Bölgesi – Adana Bölümü
Ergene Bölümü, Ege Bölgesi'ne değil Marmara Bölgesi'ne aittir. Ergene Havzası Trakya'da yer alır ve Marmara Bölgesi'nin Ergene Bölümü'nü oluşturur. Ege Bölgesi'nin bölümleri Kıyı Ege ve İç Batı Anadolu'dur.
24. Türkiye'de hangi bölge çiftçi başına düşen tarım arazisi miktarı en fazla olan bölgedir ve bunun temel nedeni nedir?
- A) Karadeniz – Her mevsim yağış alması
- B) Güneydoğu Anadolu – Geniş düzlükler ve seyrek nüfus
- C) Akdeniz – Sulama imkânlarının gelişmiş olması
- D) İç Anadolu – Büyük ovaların varlığı ve göç nedeniyle azalan nüfus ✓
- E) Doğu Anadolu – Verimli toprakların fazlalığı
İç Anadolu Bölgesi, Konya, Tuz Gölü çevresi ve Ankara-Eskişehir düzlükleri gibi geniş tarım ovalarına sahiptir. Bölge aynı zamanda yoğun göç verdiğinden nüfus görece seyrekleşmiştir. Bu iki etken bir arada değerlendirildiğinde çiftçi başına düşen arazi miktarı en fazla olan bölge İç Anadolu'dur.
25. Akdeniz Bölgesi'nde seracılığın yoğun olduğu alan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Amanos Dağları etekleri
- B) Hatay-İskenderun çevresi
- C) Toros Dağları yamaçları
- D) Adana Ovası
- E) Antalya-Alanya kıyı şeridi ✓
Türkiye'de seracılık en yoğun biçimde Antalya ve Alanya kıyı şeridinde yapılmaktadır. Bu alan kışları ılıman ve güneşli olması nedeniyle örtü altı sebze ve meyve yetiştiriciliğine son derece elverişlidir. Türkiye sera ihracatının büyük bölümü bu alandan karşılanmaktadır.